Nieuws uit en om het Polderhuis

30 maart 2012 - En toen was het twee jaar volledig stil op deze website. Belangrijkste reden: een compleet nieuw life-event in de komst en geboorte van Jeanne Bos, de prachtige dochter van Jeltsje Kroes en mij. Op 24 juni 2010 kwam ze ter wereld, en inmiddels is het alweer een flinke dreumes, die praat en loopt en rent en fietst! En omdat Jeltsje en ik op twee adressen wonen, pendel ik tussen Polderhuis en de Indische Buurt.

In die twee jaar is er op de achtergrond van het Polderhuis meer gebeurd dan je aan de buitenkant kon zien. Om het kort samen te vatten: de huidige eigenaar John Vis wist begin juli 2010 een bouwvergunning te krijgen als wijziging op de eerder aan Johan Van Hilten verleende vergunning, om Miss Backdrop in gewijzigde vorm te mogen realiseren. Miss Backdrop, een veertien meter hoog appartementencomplex, pal achter het Polderhuis. In plaats van vier appartementen met werkstudio's wil hij er elf appartementjes van zo'n 35 m2 in realiseren. Dat zou vanwege de markt interessanter zijn.

Ik had in het voorjaar van 2010 -op basis van de eerdere afspraken die ik met Van Hilten had gemaakt- opnieuw een principe-overeenkomst met Vis (en zijn toenmalige compaan Stephan de Bruin) bereikt, waarin ik meewerk aan die bouw onder een aantal voorwaarden. Belangrijkste voor mij: zeker stellen van het Polderhuis, realiseren van een nieuwe aanbouw achter mijn huis op het stuk tussen mijn huis en de nieuwbouw, en een deel van het plaatsje naast mijn huis, om te gebruiken als tuin (en mogelijke plek voor een aardwarmtepomp).

Ondanks de haast die de heren in het begin van 2010 hadden om tot zaken te komen, gebeurde er na de vergunningverlening in juli 2010 lange tijd helemaal niets meer. Ik had in het najaar nog wel contact met Eric Westerneng van het bouwbureau EWP en met Angie Abbink (de oorspronkelijke architecte) overde precieze uitwerking van de aanbouw, en daar kwamen we ook goed uit, maar voor de rest bleef het merkwaardig stil tot in november 2010. In die maand wilde Stephan de Bruijn (die toen nog mede-eigenaar van de grond en het project was) naar de notaris toe voor de grondoverdracht. Dat kostte vervolgens wel weer de nodige tijd (onder andere vanwege mijn hypotheeknemer die het maar ingewikkeld vond dat ik twee vierkante meter grond verkocht), maar lag ook stil nadat dat opgelost was tot begin maart 2011. Pas toen zaten we in Zuidoostbeemster bij de notaris om een overeenkomst én een grondtransactie te laten passeren. Vanaf die tijd was een deel van mijn aanbouw (specifiek: de oude plee) niet meer van mij, maar een bredere strook grond achter mijn huis, en een stuk grond op het pleintje aan de oostzijde weer wel.

En vervolgens bleef het weer heel erg lang stil. Stephan de Bruijn bleek twee weken na de overeenkomst uit de grond en uit het project gestapt te zijn, omdat hij het niet meer zag zitten. En Vis beloofde me elke keer dat ik hem aansprak dat er snel gestart zou worden met de bouw. Voor mij wezenlijk, want ik kon niks verder plannen zolang die overeenkomst er lag. Quod non. Vis leek werkelijk alle tijd te hebben. In de zomer van 2011 werd er nog wel een bouwopname gemaakt, maar het echte werk, de sloop van de garage liet op zich wachten tot november 2011.

15 februari 2010 - Het architectenbureau KBNG (voorheen MYJ) heeft het concept WarmBouwen aan de wereld prijs gegeven. Een techniek die lijkt op het concept dat in het Polderhuis is toegepast: niet zoeken naar maximale isolatie, maar zoeken naar accumulatie van warmte. Zij koppelen een bron aan een warmtemuur, en accumuleren warmte van de mensen in een pand.

De architecten Martijn, Sandra en Miel zijn een jaar of anderhalf geleden wezen kijken bij mij in het Polderhuis, omdat hier het enige voorbeeld in Nederland was van de benadering die zij ook voorstonden: niet maximaal isoleren (en dan problemen met vocht krijgen), maar de muren in de zomer gebruiken als warmtecollectoren, en in de winter als warmte-afgevers.

Ik wens WarmBouwen veel succes: een veelbelovende nieuwe benadering in het energiezuinig en duurzaam maken van oude en nieuwe panden!

19 januari 2010 - De cv-ketel doet het weer. Monteur Michel van Gerrie Rappange heeft de pakking vernieuwd, en de goede ontsteker geplaatst. Ik ben blij! Gelukkig zijn er ook nog goede monteurs. Exit Feenstra!

16 januari 2010 - Brief in de buurt rondgebracht met het idee om samen een deelauto van Wheels4All in de straat te krijgen. We gaan de competitie aan met GreenWheels.

15 januari 2010 - Gerrie Rappange belt me op dat hij hemel en aarde heeft bewogen om de pakking nog deze vrijdag te pakken te krijgen, maar dat dat niet gelukt is. Wordt maandag. Het goede nieuws is, dat een nieuwe pakking waarschijnlijk voldoende is. Mijn angstbeeld van een nieuwe cv-ketel wordt dus niet bewaarheid.

14 januari 2010 - Na bellen van mij komt de derde monteur van Feenstra WarmteTotaalZorg langs met een nieuwe ontsteker. Als hij die heeft gemonteerd doet de CV-ketel helemaal niets meer. Monteur weet het ook niet meer. Misschien is het de 'branderautomaat'? Zal hij die bestellen voor 450 euro?

Ik word wat nijdig: we zijn dik twee weken verder, en Feenstra weet de zaak nog niet op te lossen. Ik bel Itho met de vraag of ze niet een echt deskundige installateur voor me weten. Die weten ze wel: Gerrie Rappange. En die is er binnen drie kwartier.

Rappange doet wat Feenstra al die tijd heeft nagelaten: hij opent de brander, en ontdekt dat de pakking tussen brander en warmtewisselaar is gebroken, en in stukken onderin ligt (zie de foto hiernaast). Hij weet niet hoe lang dat al zo is, maar het had potentieel tot gevaarlijke situaties kunnen leiden, waaronder ontploffing van de ketel. Hij gaat kijken of hij de zaak met een nieuwe pakking kan repareren, maar misschien moet ik wel een volledig nieuwe cv-ketel. Oeps. Voorts constateert Rappange dat de Feenstra-monteur een vostrekt verkeerde ontsteker heeft gemonteerd. Dubbel oeps.

Ik schrijf een brief op poten aan Feenstra WarmteTotaalZorg en stel ze aansprakelijk voor eventuele schade.

6 januari 2010 - De welstandscommissie heeft grote bezwaren tegen het gewijzigde bouwplan van EWP/John Vis voor wat betreft Miss Backdrop:

"De commissie constateert dat het gewijzigde plan de abstractie van het, in afwijking van de nota, goedkeurde plan mist. Dit geldt zowel voor de voor-, zij en achtergevel. De ritmiek in de voorgevel heeft zowel in horizontale als verticale zin een te regelmatig ritme, dat de abstractie ontkracht. Wat betreft de detaillering wordt de zorg geuit over de aansluiting van het glas en aluminium op maaiveld en de kwetsbaarheid van het materiaal. Ook de horizontale detaillering van de naden in de zinken bekleding behoeft nog nadere uitwerking. De toevoeging van een dubbele deur in de zijgevel is niet passend. In de aanbouw is een deur voorstelbaar, echter stapeldorpels sluiten niet aan bij het overige ontwerp. Het verlaten van de asymmetrische opzet van de achtergevel en de toevoeging van de forse balkons leidt tot een verarming van het ontwerp. Waar het trappenhuis eerst nog een duidelijk element was in het gevelbeeld, wordt nu met de forse balkons een nieuwe laag over de gevel gelegd, waardoor de oorspronkelijke opzet niet meer leesbaar is."

6 januari 2010 - Een tweede monteur van Feenstra WarmteTotaalZorg komt langs. Die merkt op dat de ontsteker gecorrodeerd is, en nogal kort. Hij stelt voor die te vervangen. Bestellen duurt echter even, want Feenstra doet nauwelijks iets met Itho-ketels. Na het bezoek van deze monteur doet mijn cv-ketel het echter wel weer: ieder ochtend resetten, maar daarna geen probleem. Gelukkig maar.

3 januari 2010 - Mijn cv-ketel scheidt er helemaal mee uit. Amsterdam ligt onder een pak sneeuw, het vriest dat het kraakt, en er lopen honderden meters waterbuizen door mijn muren. Paniek. Mijn gaskachel (de Spitzenheizung), een originele DRU Congarette Type T, doet het ook niet. DIe haal ik midden in de nacht maar uit elkaar, en na het vastzetten van de thermokoppel daarvan, houdt die in ieder geval de buitenmuren boven het vriespunt. Geen douches de komende dagen.

29 december 2009 - Monteur van Feenstra WarmteTotaalZorg komt langs. Die kan niets bijzonders vinden aan mijn Itho cv-ketel, maakt voor de zekerheid de sifon schoon, en tekent zijn bezoek als 'regulier onderhoud' af. Dat had hij beter niet kunnen doen…

27 december 2009 - Terwijl het vriest dat het kraakt begint mijn cv-ketel kuren te krijgen. 's Ochtends wil hij niet starten, en moet ik hem resetten. Dan doet hij het weer. Na twee keer bel ik 'Feenstra WarmteTotaalZorg', waar ik een service- en onderhoudscontract heb.

20 december 2009 - Sneeuwpop! Sinds 17 december ligt Nederland onder een flink pak sneeuw. Vandaag kwamen de vriendjes spelletjes spelen en erwtensoep eten. En Jeltsje en ik maakten samen met Paul en Peter een sneeuwpop (foto rechts), vanzelfs.

15 december 2009 - De winter is ingevallen. Buurman Joop Koopman stuurt me een serie foto's, gemaakt vanuit zijn raam aan de achterzijde van de Amsteldijk. Op de foto rechts wordt het Polderhuis in het licht gezet door de grote hijskraan op de IVKO-bouwplaats, die 's ochtends standaard de grote lichten aanzet, ook al wordt er niet gewerkt. De foto eronder is van vijf dagen later, als de sneeuw echt vat heeft gekregen op de stad en het land.

11 december 2009 - Een vreselijk ongeluk is gebeurd tegenover mijn huis. De bouwvakker Co Knijn is noodlottig omgekomen toen er iets heel erg mis ging met het hijsen van een betonnen element voor de IVKO-school. De hele buurt heeft het gezien, en is zwaar van slag. Iedereen leeft mee met de familie van Co, en met zijn collega's.

5 december 2010 - Jeltsje en ik hebben een enorme surprise gemaakt voor de wederzijdse families om aan te kondigen dat er een kleintje aankomt! Jawel… we zijn zwanger!

Dat zet natuurlijk alle verbouwingsperikelen wel in een ander licht. Jeltsje is 24 juni 2010 uitgerekend. Het Polderhuis is op dat moment misschien niet de meest geschikte plek om een kind op de wereld te zetten. Voorlopig gaan we dus maar even uit van de locatie Atjehstraat voor het nieuwe project Kroes-Bos!

November 2009 - Meerdere gesprekken gevoerd met John Vis, zijn compaan Stephen de Bruin, en Eric Westerneng van EWP. Ze willen het project Miss Backdrop inderdaad nieuw leven inblazen, maar dan met elf kleine appartementen in plaats van vier grotere + werkruimte. Soort studentenwoningen voor rijke papsies. John denkt dat dit in de huidige markt beter te verkopen is.

Mijn betrokkenheid is dezelfde als voorheen: een grondruil, casco aanbouw aan het Polderhuis en een deel van het plaatsje naast mijn huis als tuin. Het laatste live-gesprek voeren Jeltsje en ik samen in Purmerend. Op dat moment weten wij al dat we met zijn drieën zijn, maar dan is het nog wat pril om dat te vertellen.

16 oktober 2009 - Twee mannen van EWP Purmerend BV melden zich, en maken foto's van de schuur op nummer 6. Ze blijken in opdracht van John Vis, sinds deze week de nieuwe eigenaar van het vervallen perceel achter mijn huis, de mogelijkheden te bekijken om het vergunde plan Miss Backdrop enigszins aan te passen om het beter verkoopbaar te maken.

De heren melden dat ze in december willen beginnen met bouwen, omdat anders het stadsdeel de bouwvergunning intrekt. Het lijkt mij een heksentoer om in die korte tijd een bouwvergunning van twee jaar geleden aangepast te krijgen én te starten met bouwen. Als dat maar goed gaat.

27 september 2009 - Shoot Wibaut! In het kader van 150 jaar Wibaut was er vandaag een Fotosafari door de buurt. De ene na de andere amateur-fotograaf legde het Polderhuis weer vast op de digitale gevoelige plaat.

26 september 2009 - Mijn bureaustoel van Girsberger is inmiddels tien jaar oud, en dat was hem aan te zien: grote scheur in de zitting. De firma Girsberger blijkt niet alleen hele goede bureaustoelen te maken, ze hebben ook nog eens een uitstekende visie op duurzaamheid: ik kon gewoon een nieuwe zitting bij ze bestellen voor dit model (dat in die vorm allang uit productie is). Die heb ik er vandaag dus maar even op gemonteerd. Een prima stoel krijgt er weer tien jaar bij!

14 september 2009 - Subsidie aangevraagd voor zonnepanelen op mijn dak bij de gemeente (www.zonopjedak.nl). Tegelijk een uitgebreide brief geschreven aan het stadsdeel met het verzoek om de strikte regels rond zonnepanelen op monumenten (in dit geval) te heroverwegen. In theorie zou ik mijn volledige electriciteitsverbruik kunnen opwekken met zes Suntech zonnepanelen van 200 Wp elk.

Op de foto hiernaast een van de varianten die ik het stadsdeel heb voorgelegd: vier van die panelen, die samen in theorie zo'n 750 kWh per jaar zouden moeten kunnen leveren.

5 september 2009 - Leuk. Thomas Schlijper heeft het Polderhuis weer op de foto gezet, maar nu vanuit een wel heel unieke positie! Zie de foto hieronder. De bouwput voor mijn huis voor de nieuwe IVKO-school is duidelijk te zien.

1 juli 2009 - Tragisch: de twee panden in Schiedam van Johan van Hilten zijn voor bodemprijzen op de veiling verkocht. Korte Dam 9 en 11 voor nog geen 120.000 euro, en zijn eigen prachtige grote pand aan de Elzensteeg 4 voor 386.000 euro. Op funda stond dat pand van 495 m² al een half jaar voor 648.000 euro te koop. Dit soort afbraakprijzen verdient Johan niet...

29 juni 2009 - Nieuwe hobby: Kilowatts jagen. Het Polderhuis mag dan duurzaam gerenoveerd zijn, er gaat nog steeds energie doorheen. En met de klimaatcrisis in het achterhoofd, leek het me goed om eens te kijken of ik mijn eigen energieverbruik omlaag zou kunnen brengen. Zo'n apparaatje gekocht waarmee je verbruikt vermogen per apparaat kunt meten. En dat levert verrassende inzichten op. Bottomline: mijn electriciteitsverbruik was afgelopen jaar 2178 kWh, en mijn gasverbruik 1084 m³. Met allerlei maatregelen gaat dat zoals het er nu naar uitziet dalen naar 1100 kWh en 900 m³. Vijftig procent minder electriciteit dus! Het gasverbruik bewijst zich pas in de winter, maar met de laatste ingrepen van de firma Vinken (zolder nog beter geïsoleerd) verwacht ik maximaal 900 kuub, en wellicht nog minder.

De belangrijkste maatregelen: een veel energiezuiniger Apple-computer (van 160 --> 60 Watt), alle computerapparatuur achter een aan/uit schakelaar (10-20% minder), een oude IBM Thinkpad om mijn huis door te meten ipv een oude IBM Desktop (van 50 -->8 Watt), digitenne uit ipv standby (van 12 --> 0 Watt), adsl & wifi achter een remote schakelaar (alleen aan als in gebruik, van 8 --> 0 Watt), LED-lampen op de meest gebruikte plaatsen (van 42 --> 10 Watt), en gaskachel niet meer op waakvlam (90 m³ per jaar).

1100 kWh per jaar is minder dan eenderde van het gemiddelde verbruik van Nederlandse huishoudens. Zo weinig, dat ik zo langzamerhand meer aan vastrecht betaal dan aan de electriciteit zelf.

16 juni 2009 - De garage achter is weer van de veiling, vanwege een bieding. Ben benieuwd van wie...

26 mei 2009 - Als ik 's avonds thuiskom uit London hangen er ook twee veilingborden op de schuur van de broertjes Overweg op Rustenburgerstraat 6, achter mijn huis. Op 29 juni wordt het perceel executoriaal geveild op 29 juni a.s. Kennelijk heeft de bank geen geduld meer met Johan van Hilten en de bouwvergunning van oktober 2007. Een veiling: we've seen that before.

Op grond van de 'plok' verwachten ze een opbrengst van 350.000 euro. Kennelijk verwachten ze dat er nog iemand zo gek is om dat bedrag te betalen voor een lap grond die al sinds 2000 buiten gebruik is en niet ontwikkeld is, en al twee bouwvergunningen heeft gekend die niet gerealiseerd zijn. En wat ze er niet bij vertellen is dat die bouwvergunning nog onder het oude bestemmingsplan De Pijp is vergund, en het dus niet zeker is dat die vergunning ook onder het nieuwe regime gerealiseerd kan worden.

Ik denk dat ik maar eens een bordje ónder die veilingbordjes hang: meer informatie op polderhuis.org. Al zes jaar denk en werk ik mee aan allerlei ideeën voor projectontwikkeling achter mijn huis, maar zo langzamerhand word ik al die speculatiedrift wel behoorlijk zat.

26 mei 2009 - Als ik 's avonds thuiskom uit London hangt er niet één, maar hangen er drie trillingsmeters aan mijn huis (twee voor en een achter), en staan er drie koffers met meetapparatuur op de eerste verdieping. Maar de heistelling is afgebroken: kennelijk zijn ze klaar met heien, en aan mijn huis is zo te zien niet veel veranderd. Gelukkig maar.

20 mei 2009 - Mark, de uitvoerder van De Nijs, de aannemer die de IVKO-school tegenover mijn huis bouwt, komt langs met het verzoek om maandag intensief in mijn huis te gaan meten. De heiwerkzaamheden hebben overschrijdingen opgeleverd die ze kritischer wilen gaan monitoren. Dus is het werk nu voor Hemelvaart stilgelegd.

Ik ben echter niet thuis dan, omdat ik met Jeltsje in London verpoos. Mark krijgt de sleutel.

8 mei 2009 - Ondertussen werken Lothar en Ulli stief door. Lothar repareert de deurpost achter, waar al jaren een lelijk gat in zat, en bevestigt de nieuwe eikenhouten vloerdelen bij die ingang. Ulli maakt de twee lange planken boven het aanrecht op maat en vindt uit hoe hij die zo mooi mogelijk kan bevestigen: ze kunnen niet in de muur (wand wandverwarming!), dus moeten ze aan stangen aan het plafond hangen. Het resultaat is prachtig: zie de foto hiernaast!

Bernd c.s. zijn ondertussen de stad in. Ik koop een parkeerkaartje voor hun auto, maar tegen de tijd dat ze terugzijn krijgen ze desondanks een forse boete, omdat die auto op het restant van het plaatsje tegenover stond, en niet op een officiële parkeerplek. Flauw... We delen de boete, en de firma Kroppen vertrekt weer oostwaarts.

Tegen 12 uur komen de vrolijke zus & nicht van Alfred Vinken even terug uit de stad. Die hebben lekker geshopt en een rondvaart gemaakt, én een leuke AMSTERDAM-tas gekocht.

Tegen 14 uur zijn Lothar en Ulli klaar! Omkleden en de stad in. Ondertussen is het heien begonnen: hoe dichter ze bij komen, hoe meer je ervan merkt. Mara met de deuren dicht is het allemaal nog wel te doen.

8 mei 2009 - Bernd Kroppen c.s. bekijken diverse dingen rond mijn dak. Omdat we het dak eerst hebben vervangen, en toen het fundament hebben gelegd, is er zetting opgetreden. Dat heeft geleid tot een knik in de dakgoot achter, en tot gebarsten nokvorsten. Die zijn op dit moment wel waterdicht, maar moeten uiteindelijk vervangen worden.

De knik in de dakgoot is dermate fors, dat het zink er waarschijnlijk helemaal afmoet, en er een stuk hout moet worden toegevoegd. Lothar kijkt daarom even mee (foto rechts).

We besluiten te wachten tot de bouwactiviteiten achter en voor het Polderhuis zijn afgerond, dus dat duurt nog wel even. Zijn zoon Peter en een medewerker vervangen twee pannen, en lassen een stuk zink in de dakgoot voor.

8 mei 2009 - Tussen acht en negen is het al een drukte van belang. Lothar en Ulli komen on-Viersens laat opdagen (8.20!) met als excuus dat het ontbijt in het hotel pas vanaf half acht werd geserveerd. Tsja. Vijf minuten later staat opeens Dachdeckermeister Bernd Kroppen op de stoep, samen met zijn zoon Peter en een medewerker. Weer vijf minuten later komt er een medewerker van het taxatiebureau Hanselman, die een apparaat aan mijn muur wil bevestigen om de heitrillingen van tegenover te kunnen monitoren. Nog eens vijf minuten later komt Mark, de uitvoerder van Bouwbedrijf De Nijs, hetzelfde vragen. De Nijs bouwt de IVKO-school (maar doen bv ook de Hermitage!) en er is een imposante heistelling van veertig meter hoog neergezet. Ik stem natuurlijk toe. Later op de dag vraagt de meteropnemer of hij zijn koffer met meetapparatuur wat langer mag parkeren in mijn huis. Welja!

7 mei 2009 - Ja! Lothar is terug. Met Ulli, en een zus en een nicht van Alfred Vinken. Lothar komt samen met Olli in twee dagen mooie dingen doen voor het Polderhuis: Dubbelglas-voorzetramen op zolder (hard nodig), een raam in de voordeur voor meer licht, een derupost achter, de door mij noodgedwongen verzaagde eiken planken herstellen en twee grote lange planken ophangen boven mijn aanrecht.

Natuurlijk komen ze weer extreem vroeg (half acht), en dat betekent dat ze zo rond half vijf uit Viersen zijn vertrokken. Bouwbeesten zijn het. In een dag heb ik al een prachtige lichtdoorlatende deur én mooie voorzetramen op zolder. Het één-na-laatste energielek van het Polderhuis is gedicht.

Ik heb mazzel dat Lothar er kan zijn. Vinken heeft absoluut geen last van de crisis. Waar Lothar wel last van had was een evenwichtsstoornis, die hem in 2008 een half jaar uit de running heeft gehouden. Vandaar ook dat deze klussen later worden uitgevoerd dan gepland. Gelukkig voor Lothar is het weer allemaal redelijk goed bijgetrokken. En hij kan nog steeds heel recht zagen - voor een SchreinerMeister niet onbelangrijk.

30 april 2009 - Lente! De stokrozen komen weer op, en mijn klaprozen naast de voordeur bloeien uitbundiger dan ooit! Elk jaar doen ze weer hun best, maar dit jaar is het echt feest! Een explosie van rood, die weken aanhoudt.

29 april 2009 - Op de lokale televisiezender AT5 presenteert Herman Beliën de Canon van Amsterdam. In de aflevering van vandaag over De Pijp figureert het Polderhuis (en specifiek mijn achteringang) als voorbeeld van de bebouwing vóordat Amsterdam dit gebied annexeerde. Toen was het inderdaad lager dan nu!

27 april 2009 - De firma Perfusie komt om mijn binnenmuren vochtwerend te maken. Daar trekt grondwater naar boven en zorgt voor schimmel in het leem.

Dat gaat allemaal snel. Te snel. We gaan met elkaar onvoldoende na waar er wel geboord kan worden en waar niet, en tien minuten later zit ik met een doorboorde gasleiding onder de vloer... Kleine ramp, want om het te repareren moet ik de zaag in mijn eikenhouten vloer zetten en is mijn prima buurman-loodgieter Janus samen met zijn gezel dik twee uur bezig om de schade te herstellen.

Moraal van het verhaal: beter nadenken, en niet tien dingen tegelijk doen. Perfusie doet vervolgens alsof hun neus bloedt en brengt de volle mep in rekening.

18 maart 2009 - Lodewijk Asscher slaat de eerste damwand voor het nieuwe schoolgebouw van de IVkO-school die tegenover mijn huis gaat verrijzen. De leerlingen (met parapluies) deden een dans. Ze worden de eerste gebruikers van het 'cultuurcluster Archiefterrein', met straks ook creatieve bedrijvigheid, het Ostadetheater, en een hotel in het oude raadshuis van Nieuweramstel. Tot 2011 zit ik sowieso naast, zo niet in een bouwput als Miss Backdrop toch nog doorgaat.

1 maart 2009 - Het bouwterrein voor mijn huis is helemaal leeg. Een unieke kans om een foto van 'veraf' te maken. Zie hiernaast. Denk er nog even gras bij en je ziet de koeien alweer lopen! Sowieso is het een prachtige periode: de zon schijnt nu 's ochtends op een fenomenale manier mijn huis in.

Let ook op de bomen: twee weken later stonden ze er nog, vanwege het slaan van de eerste damwand door Lodewijk Asscher. Een paar dagen later waren ze allemaal weg. Ik hoop zeer dat ze uiteindelijk weer terug komen!

30 oktober 2008 - In tegenstelling tot de situatie achter mijn huis wordt er voortvarend gewerkt tegenover het Polderhuis: sinds september knabbelen grote dinosaurussen het beton van de kantoorpanden van het voormalige Gemeentearchief weg. Een fascinerend gezicht. Op dit moment is vrijwel alles neergehaald, en zijn draglines bezig om de tonnen puin te verplaatsen, te vermalen en af te voeren.

Bijkomend voordeel de komende paar jaar is veel meer licht in mijn woning, nu ik vrij uitzicht op een heel stuk Amsteldijk, en op de Cinetol heb!

14 oktober 2008 - Miss Backdrop, gepland achter het Polderhuis, blijkt niet het enige project van Vandebouw dat in de planfase blijft hangen. Op de website van Het Schiedammertje schrijft Bart Bos (geen familie!) dat het geplande stadscafé op de plek van een bloemenstal ook alweer anderhalf stil ligt:

"Initiatiefnemer, Van de Bouw heeft de plannen van het stadscafé met daarboven twee appartementen voorlopig in de koelkast geplaatst en wanneer en of deze plannen daar nog ooit uitkomen is onduidelijk. Eerder al had het bouwbedrijf ambitieuze plannen met het voormalige Sportfondsenbad. Het pand, dat eigendom is van de zakenman George Tóth, zou worden verbouwd tot een luxueuze seniorencomplex, ook dit plan is eerder afgeblazen. Ook had het bouwbedrijf plannen om het kantoor op het Stationsplein te verbouwen tot hotel, ook dit idee is in de koelkast beland."

Hiernaast een afbeelding van de situatie ter plaatse. Een herkenbaar beeld. Gelukkig heb ik nu binnenkort eindelijk een afspraak met de eigenaar.

12 september 2008 - Leuk! Drie architecten van het architectenbureau De MYJ uit Den Haag komen speciaal op werkbezoek naar Amsterdam om mijn warmtetemperatie in levende lijve te aanschouwen.

Ze zijn actief in de renovatie van rijksmonumenten, en zijn ontevreden met de manier waarop we tegenwoordig omgaan met energiebesparing aan de ene kant, en vocht-beheersing aan de andere kant. Het idee om de binnenkant van je buitenmuur op een bepaalde temperatuur (het dauwpunt) te houden, en een dampopen constructie te gebruiken (zoals hier met leem en riet) was ook bij hen opgekomen, maar ze hadden nog niet een praktijkvoorbeeld gezien.

Ze willen er bovendien iets aan toevoegen: warmteopslag in de zomer. Vanuit die optiek zijn ze geïnteresseerd in het functioneren van de warmte-temperatie in het Polderhuis, én in mijn meetresultaten. Het wordt echt tijd dat ik mijn datalogger weer aan de praat krijg.

5 september 2008 - Inmiddels is het alweer bijna een jaar geleden dat Johan van Hilten de vergunning kreeg voor Miss Backdrop, het blok appartementen achter het Polderhuis. Nadat Anna en hij in het vroege voorjaar van 2008 nog moedig een groot promotie-zeil op het Archiefgebouw hadden gehangen, is verder niets meer van het project vernomen.

Vervelend: in feite wacht ik al vijf jaar met het afmaken van het Polderhuis, totdat echt duidelijk is wat er achter mijn huis gebeurt. Zo langzamerhand voel ik me niet meer gebonden aan welke medewerking dan ook... [betekenisvolle puntjes]

5 september 2008 - Hippe vogel kijkt door het raam. Ik nodig hem binnen. Blijkt het een 'location scout' te zijn van Fitzzcarraldo. Vond het Polderhuis wel een intrigerende lokatie. Wie weet wordt de volgende Goeiemoggel-reclame van mijn nicht Anneke wel opgenomen in het Polderhuis?

1 september 2008 - Polderhuis is een FON-wifi-lokatie geworden. Een to-be wereldwijd netwerk van gratis draadloos internet. Goed idee, maar echt van de grond lijkt het nog niet te komen.

Mijn bijdrage is een extra antenne aan de buitenkant van het Polderhuis, zodat mensen tot ongeveer 60 meter in de Rustenburgerstraat bereik hebben. Tot nu toe komt er dagelijks één iemand langs om gratis 15 minuten te kunnen internetten.

27 augustus 2008 - Via Tweedehandsmac.nl een Mac Mini voor Jeltsje gekocht van fotograaf Thomas Schlijper. Die is niet alleen zo aardig om het masjientje te komen brengen, maar maakt gelijk een mooie foto voor op zijn dagelijkse fotoblog. En vanaf een niet alledaags standpunt - bovenop zijn Smart.

24 augustus 2008 - Nâ. Mijn oude blauwe bankje blijkt gejat, als ik terugkom van vakantie. Ketting doorgeknipt en meegenomen. Jammer! En er stond nog wel zo'n leuk stadsdeel-logo op, om overijverige ambtenaren in verwarring te brengen. Had natuurlijk het nieuwe logo van het stadsdeel er op moeten zetten ;-)

Navraag bij het Meldpunt Openbare Ruimte leverde echter geen informatie op: ze hadden het nagevraagd, maar niemand wist er van.

Het bankje speelde jaren geleden een rol in het debat met het stadsdeel of er op het pleintje tegenover mijn huis nu wel of geen parkeerplaatsen moesten komen. Het pleit werd uiteindelijk beslecht in ons voordeel: veel minder parkeerplaatsen, en een klein pleintje met bankjes en bomen. Vanwege de sloop van het Archiefterrein waren de bankjes echter weggehaald, en had ik mijn oude bankje maar weer teruggeplaatst. Het zo'n lekker plekje in de zon, aan het einde van de middag!

1 mei 2008 - Het Polderhuis is nu officieel een toeristische trekpleister. De Amsterdam Tourist Board heeft een Stadswandeling de Pijp samengesteld, die ook mijn pandje aandoet. Inclusief audio-toer! Nu nog verzinnen welke klederdracht ik aan zal trekken :-)

12 april 2008 - En ja hoor. Op klaarlichte dag probeert weer zo'n piepeltje in te breken in mijn huis. Slaat een ruitje in van mijn achterdeur, ontdekt dat dat verder vrij zinloos is, wordt betrapt door mijn buurman Bas van Restaurant CTaste (het vroegere Split) en loopt kalm weg voordat Bas door heeft wat er gebeurd is. Ik kom net aanfietsen als Bas me belt, en binnen anderhalf uur zit ik bij de politie om aangeifte te doen. Weer een uur later heb ik het ruitje ook vervangen – je wordt er al met al handig in...

Het is allemaal vrij zinloos. Mocht u een klein menneke van 1.60 m met een opvallend snor en een bordeauxrode jas tegenkomen, geef hem dan de wijze woorden van buurvrouw Ingrid door: 'Als je dan inbreekt, doe het dan direct goed en beroof een bank.'

13 maart 2008 - Soms komt de wereldeconomie verrassend dichtbij. De kredietcrisis in de VS -verzoorzaakt door veel te veel goedkoop geld en een heleboel bad credit- doet het financiële systeem op zijn grondvesten schudden. Vandaag in de krant: GMAC stopt met het geven van hypotheken in Nederland. Deze prijsvechter op de hypothekenmarkt blijkt niet meer in staat om goedkoop geld te krijgen. Laat ik nu één van de mazzelaars zijn de begin 2006 zijn hypotheek voor twintig jaar heeft overgesloten naar GMAC tegen een absurd laag tarief op de bodem van de rentemarkt.

Die krediet-crisis is een wereldwijde ramp natuurlijk, maar mij hoor je niet klagen...

7 maart 2008 - Ik weet niet hoe het andere onroerend-goed bezitters vergaat, maar ik krijg regelmatig briefjes binnen van vastgoedbeleggers en ontwikkelaars (bv Singeldam Vastgoed) met het verzoek om vrijblijvend te praten over verkoop van het Polderhuis. Ik neem aan dat ze adressen uit het het kadaster tillen, en een schot hagel afvuren, maar misschien denken ze ook wel dat dat Polderhuis nog flink in waarde kan stijgen omdat de gevel nog niet is aangepakt.

Ik negeer die briefjes meestal, omdat ik helemaal niet wil verkopen én omdat ik verre wil blijven van de gipsplatenmaffia en het makelaarsrapaille van Amsterdam dat een veel te dikke boterham verdient aan een waanzinnig overspannen onroerend goedmarkt.

Gisteren kreeg ik echter een soortgelijk briefje van het bedrijf Stadsgezicht. Dat klinkt sympathiek, en refereert aan een solide en sympathieke club als Stadsherstel, dat her en der in de stad de afgelopen decennia prachtig werk heeft verricht om monumenten van de ondergang te redden. Stadsgezicht heeft een ander doel: "intensivering van de Amsterdamse en Utrechtse koopwoningenmarkt," whatever that may be.

Maar wat blijkt: Stadsgezicht is een BV van Egor Wals: één van de vorige eigenaren van het Polderhuis! Ik kocht het Polderhuis begin 2002 onder meer van hem. Ben benieuwd of hij zich dat nog herinnert!

15 februari 2008 - Ana Sierra komt met een monteur om een bouwbord van Miss Backdrop op te hangen tegenover het Polderhuis. Zie de foto hiernaast. Binnenkort te koop bij CSV Makelaars voor het pittige prijsje van ca 300.000 euro per appartement van 70 m².

's Avonds bespreking met Johan van Hilten en Ana in Dantzig bij de Stopera. Wat is dat toch een foute tent eigenlijk.

13 januari 2008 - Verrassing! Twee jonge heren aan de deur met een cadeautje: de nieuwste cd van de jazz-formatie Quincey Jazz, getiteld 'Circus', met prominent op de voorkant het Polderhuis, maar dan gephotoshopt in een Argentijnse pampa met koeien. Nog goeie jazz ook.

Diederik Rijpstra (trompet en hoorn) en Floris van der Vlugt (Saxofoon) hebben tegenwoordig hun tijdelijke studioruimte tegenover mij, in de voormalige kantoren van het Gemeentearchiefterrein. Ze dachten eerst aan een echt circus op de voorkant van de cd, maar dat vonden ze bij nader inzien toch net niet origineel genoeg. Het Polderhuis voor hun neus, was een goed alternatief!

Historisch ook kloppend: mijn huis werd gebouwd in de tijd dat er nog voornamelijk weiden en tuinen in dit gebied waren. De koeien kregen een extra dimensie toen bleek dat de ouders van Floris actief zijn/waren in de Stichting Gras & Wolken, die zich druk maakt om het behoud van het traditionele agrarische cultuurlandschap in Nederland. En dat zijn nu weer clubs waar ik vanwege mijn werk mee te maken zou willen hebben.

Wat is het toch leuk als je huis anderen inspireert. Ik laat me zometeen door hun cd inspireren. Quincey Jazz speelt trouwens elke zondag in de Pijp, in Bar Ca aan het Marie Heinekenplein, vanaf 16.30 uur.

Update 4 maart 2008: Stadsdeel Oud-Zuid besteed aandacht aan Quincey Jazz en het Polderhuis met een leuk verhaal op zijn website.

16 oktober 2007 - De bouwvergunning voor het appartementencomplex Miss Backdrop achter het Polderhuis is eindelijk vergund, zo blijkt uit de Stadsdeelkrant van vandaag. Het complex wordt bijna twee keer zo hoog als het Polderhuis, en moet als een abstracte achtergrond voor mijn huis gaan fungeren. Er komen vier etages in, plus studio's op de begane grond. Wil je mijn achterbuurvrouw worden, klik dan hier voor de (verouderde) verkoopbrochure (29 Mb).

Het project dateert al van minstens drie jaar terug, en ik heb er ook al eerder over bericht (bv. hier en hier) op deze plek. Het is niet mijn project, maar ik heb er wel veel mee te maken, en ik werk er ook aan mee.

Miss Backdrop komt op de plek van de oude garage van de heren Overweg, dat steeds verder in elkaar zakt. Ze komt ook deels op de plek waar nu mijn aanbouwtje staat, inclusief een hele wrakke badcel. Tussen Miss Backdrop en het Polderhuis komt een ca 5 meter hoog tussengebouwtje van 1,5 meter breed, achter het Polderhuis. Dat wordt mijn nieuwe ingang, hal en wc, plus op de eerste verdieping een nieuwe badkamer. Verder wordt er linksvoor in Miss Backdrop een berging van ca 10m2 aan het Polderhuis toegevoegd. Het tuintje met boom (zie plaatje rechts) wordt volgens de laatste afspraken ook bij het Polderhuis getrokken. Kortom: ik ga er kwa ruimte absoluut op vooruit met deze ontwikkeling.

Maar is het ook mooi? Afgelopen dinsdag was er een presentatie van de commissie Welstand voor de raadscommissie waar ik ook lid van ben. In hun presentatie kwam patsboem ook het project Miss Backdrop voorbij, als voorbeeld van een hele moeilijke beslissing voor de commissie. Ik begreep dat dit het enige project in het stadsdeel is, waar de commissie van de hardheidsclausule in de Welstandsnota gebruikt heeft gemaakt. Volgens de welstandscommissie is de gekozen abstracte en moderne façade de enig juiste oplossing om dit volume achter het Polderhuis in te kunnen passen.

Ikzelf sta er ambivalent in. Ik kan me voorstellen dat het een unieke combinatie wordt, die juist iets toevoegt aan de stad. Ik houd wel van combinaties van oud en nieuw, retro en techno. Het risico is echter dat het uiteindelijk IRL toch niet werkt.

Interessante zijdiscussie is natuurlijk ook, of je deze mate van verdichting acceptabel vindt. Een heet politiek hangijzer in de deelraad momenteel, helemaal vanwege de plannen voor het Archiefterrein, recht tegenover mijn huis. Beide ontwikkelingen samen maken dat het Polderhuis over een aantal jaren in grootstedelijker gebied ligt, waardoor het contrast met zijn 19e eeuwse dorpse origine nog groter wordt.

Ook in dit geval is geld een belangrijke drijfveer. Niet voor mij, maar wel voor de ontwikkelaar. De grond is al ooit duur gekocht door de vorige projectontwikkelaar, en is alleen maar duurder doorverkocht aan de huidige. Er moeten dus de nodige 'meters' worden gemaakt om het pensioen van de gebroeders Overweg te betalen.

Hoe dan ook: ik mag me voorbereiden op hectische bouwactiviteiten om me heen. Eerst achter me, en wellicht al heel snel daarna voor me. Ik bid en hoop dat het Polderhuis deze strijd ongeschonden doorkomt.

31 augustus 2007 - Sta ik 's ochtends vroeg op, loop ik nakend naar beneden, ligt er een Roemeen ongenood op mijn bank te slapen. Die had zich toegang verschaft, en de deur weer achter zich gesloten. Koffie en brood, en hem de deur uit gebonjoured. 's Avonds ruitje gerepareerd. Rare jongens, die Roemenen.

22 mei 2007 - Sta ik 's ochtends vroeg op, loop ik nakend naar beneden, blijkt de deur wagenwijd open te staan en mijn tas met laptop en mobiel, plus nieuwe jas verdwenen. Deur bleek geforceerd. Direct maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.

19 december 2006 - Half elf 's ochtends komt Günther Kroppen aan uit Viersen, om de malheur met mijn lekkende dakgoot op te lossen. Hij haalt een paar pannen weg, en constateert dat het water in mijn muur in ieder geval niet vanaf het dak zelf komt, maar inderdaad afkomstig is van het stilstaande water in de dakgoot zelf. Kennelijk is er door de zetting van mijn huis een gaatje in de las gekomen. Hij dicht twee naden af met afdichtband, en kit voor de zekerheid ook nog de kieren boven het loodslab tegen mijn schoorsteen dicht. Binnen een uur is hij alweer verdwenen, met de trein terug naar Viersen. Wat een service!

17 december 2006 - Vrijdag de meeste posters alweer van mijn huis verwijderd. De lastigste vandaag met water en een plamuurmes verwijderd. Het Polderhuis is weer als vanouds.

10 december 2006 - Een rijk besprenkelde avond met vrienden leert me, dat ik in ieder geval één iemand vreselijk heb zitten ergeren met mijn buitenbehang: Frits Bolkestein, oud-fractievoorzitter van de VVD en voormalig eurocommissaris. In enigszins verlopen staat schijnt hij 'dat groene huisje' een 'schande' te hebben genoemd.

Frits, geen zorgen. Binnenkort is het Polderhuis weer helemaal als vanouds. Dat zal je conservatieve hart goed doen.

9 december 2006 - Eindelijk contact met Bernard. Hij had het heel druk vanwege allerlei stormschade in en om Viersen, en met bouwprojecten die af moeten voor eind december vanwege veranderende fiscale regelgeving in Duitsland.

Zijn vermoeden is dat beide lekkages komen door 'zetting' van het huis na het funderingsherstel van vorig jaar. Dat kan wel een jaar duren. Een paar millimeter zetting kan behoorlijke effecten in de top hebben. Lijkt me plausibel.

Hij heeft al gesproken met zijn broer Günther, die wel op korte termijn naar Amsterdam wil komen om de problemen te bekijken en in ieder geval een tijdelijke oplossing te regelen. Later moet Bernard toch nog een keer terugkeren om de eerder al gebarsten nokvorsten te vervangen, maar daar wachten we mee tot de nieuwbouw achter mijn huis is afgerond.

5 december 2006 - En nóg een lekkage. Nu een natte plek in de lemen muur in mijn slaapkamer. Inspectie van de dakgoot aan de achterzijde leert me, dat daar water in blijft staan op ongeveer dezelfde plek als de lekkage binnen, en dat daar een soldeernaad van het zink zit. Zie foto's rechts. Nog maar een mailtje naar Martin Breidenbach gestuurd, die al een tijdje contact probeert te leggen met Dachdecker Bernd Kroppen.

2 december 2006 - Vandaag is een groot kunstproject aan de Zuidas onthuld: Artvertising. Het is een stunt van het Sandberg-instituut, en dan met name van mijn buurvrouw Mieke Gerritzen, die daar werkt. De nieuwe Sandberg-vleugel is tegelsgewijs verkocht aan instellingen en personen om boodschappen aan te brengen. Reclame, maar ook meer bespiegelende en kunstzinnige uitingen.

Het project gaat over de publieke ruimte als informatiedrager. En Mieke kwam op het lumineuze idee om mijn Polderhuis met Groenlinkse posters ook een tegeltje te gunnen. Een modern Droste-effect: een poster van Femke bij het Torentje, op een Polderhuis, gefotografeerd en op een tegeltje gezet op het Sandberg-instituut!

1 december 2006 - Polderhuis is één van de winnaars in de Posterplak-competitie van GroenLinks. Het wachten is op een gesigneerd exemplaar van Femke Halsema's laatste boek.

23 november 2006 - Doemski! Lekkage bij mijn schoorsteen. Na een fikse regenbui biggelt er water langs een van de steunpalen van mijn schoorsteen, en in mijn populierenhouten binnenbekleding. Dat is wel even schrikken. Het dak zit er net vier jaar op, dus dat kan de bedoeling niet zijn. Ik ga met de trap het dak op om te kijken of er iets bijzonders te zien valt, maar ik zie het niet zo snel. Snel een mailtje aan Martin Breidenbach geschreven, met een paar foto's Hopen dat hij raad weet, of Bernard Kroppen, de Meister Dachdecker die ooit mijn nieuwe dak waterdicht gemaakt heeft.

22 november 2006 - Klein verlies voor GroenLinks bij de verkiezingen, maar winst in Amsterdam. Zou mijn behangactie geholpen hebben?

17 november 2006 - Het Parool heeft een twee pagina's groot artikel over wonen in een monument. Ook ik en mijn Polderhuis figureren er in, en ik sta op een grote foto trots voor mijn huis. M'n moeder zegt later dat ze me er maar arrogant bij vond staan. Zit wat in. Zo langzamerhand word ik een beetje blasé met fotografen.

4 november 2006 - Het is campagnetijd! Om de milieuvriendelijke renovatie van mijn huis te vieren heb ik samen met een stel partijgenoten mijn huis ingep(l)akt met posters van GroenLinks, de enige partij met een écht duurzaam partijprogramma.

Jup van ’t Veld, kandidaat-kamerlid voor GroenLinks plakte een pittig stukje mee. Om half drie was het gepiept.

Met de plakactie markeer ik het einde van de renovatie van het Polderhuis, én wil ik de bijzondere milieuvriendelijke manier benadrukken waarmee dit pand de afgelopen jaren is opgeknapt. Die benadering past goed bij de visie van mijn partij, GroenLinks, op een duurzame ekonomie.

3 november 2006 - Al tijden van plan, maar nu toch gedaan: een overzicht gemaakt van de bijzondere en milieuvriendelijke aspecten van de renovatie van het Polderhuis.

1 november 2006 - Proefplak-actie met Groenlinks-poster op mijn gevel, om de kwaliteit van de aangekochte stijfsel te testen. More to come…

26 oktober 2006 – Interview met Annemiek Verbeek van het Parool over wonen in een monument. Stuk komt in november in de krant.

30 september 2006 – Na een maand zoeken en nadenken met mijn gordijn-adviseuse Laura Lappen, van de Albert Cuypmarkt, heb ik nu eindelijk gordijnen. Althans... in de slaapkamer. Twee zelfs: vitrages van Laura, en zijden overgordijnen van Capsicum. Prachtig!

De eerste vrouw die ik mijn slaapkamer laat zien, is echter niet onder de indruk van de vitrages... ;-)

12 september 2006 – Projectontwikkelaar Johan van Hilten komt met zijn medewerker Anna langs om te praten over de nieuwbouw achter mijn huis. Johan wacht nog steeds op zijn bouwvergunning, die mede afhankelijk is van een vrijstelling om een halve meter over de binnentuinengrens te mogen bouwen. Hij blijkt ook een sloopvergunning te hebben aangevraagd – zoals ik hem in het voorjaar al adviseerde. Als ik het natrek op internet, blijkt hij die vergunning voor nr.6 te hebben aangevraagd, terwijl de aanbouw achter mijn huis voor het plan ook tegen de vlakte moet. En dat is nummer 8. Ik wijs Johan er nog maar even op, want zo'n nummertje verschil kan gevolgen hebben.

Verder bespreken we allerlei details, variëren van de plek voor de tijdelijke douche-wc-combinatie tot de eigendomsverhoudingen van de aan te leggen tuin.

Johan verwacht in het najaar te kunnen beginnen met bouwen.

25 augustus 2006 – De eerste verdieping is nu ook eindelijk in gebruik. Twee muurtjes gemaakt, balken en vloer in de olie, en een stukje leemstucwerk zelf gedaan. Eindelijk weer een aparte slaapkamer, in plaats van een bed in je kantoor op zolder.

Ook gelijk het trappenhuis maar aangevat. Dat was eerst niet de bedoeling, maar toen mijn aardige Georgische buurman Geladze me smeekte om te mogen helpen, heb ik hem aan het schuren geslagen. En dan is het hek natuurlijk van de dam. Nu heb ik een mooi wit trappenhuis, en een witte trap.

Op zoek naar een loper voor die trap, ontdekte ik de stalenboeken van Tretford. Hun tegels liggen al bij mij op zolder, maar die stalen leken me perfect voor op mijn smalle trap. Een emailtje aan dat bedrijf leidde tot een supervriendelijke reactie: omdat ik al tegels van ze had gekocht, mocht ik stalen naar gewenste kleur bestellen, en die zouden ze gratis opsturen. En inderdaad: twee dagen later krijg ik een doos met twintig stalen van 16 bij 30 cm gratis in de bus. Wat een topbedrijf, Tretford.

Nu heb ik dus een trap met treden in alle kleuren van de regenboog!

24 juli 2006 - Miss Backdrop, het plan voor de nieuwbouw achter mijn huis staat op Funda. Wat een prijzen, zeg. En dan vertelt Johan van Hilten er nog niet eens bij, welke voorbuurman al die mensen krijgen :-).

Het stadsdeel moet nog een laatste beslissing nemen over een vrijstelling voor het appartementencomplex. Het ziet er niet naar uit dat dat een probleem gaat vormen. Als Johan er de sokken in zet, staan die appartementen achter mijn huis er dus de volgende zomer.

23 juli 2006 - Van maandag tot zondag keihard gewerkt aan het buitenschilderwerk van het Polderhuis. Dat werd wel tijd na acht jaar. Wel een fijn idee. Acht jaar geleden ben ik weken bezig geweest met vrienden om het schilderwerk in orde te krijgen – nu kon ik alles afkrijgen in een week tijd, én in mijn eentje. Het Polderhuis komt langzamerhand in de fase van regulier onderhoud.

10 juli 2006 - Twee inloopavond over de ontwikkelingen rond het Gemeentearchiefterrein tegenover mijn huis. Met een werkelijk geweldige presentatie van de denktank, waar allerlei buren van mij hun beste krachten hebben gegeven voor een plan voor dit gebied, als het gemeentearchief vertrekt naar de Bazel.

1 juli 2006 - Weer een geweldig Rustenburgerstraatfeest gehad tegenover mijn huis!

19 maart 2006 - Alphons mailt me met het bericht dat het Polderhuis is doorgestoten tot de Amsterdamse bezienswaardigheden op Panorama Amsterdam. Een site met allemaal plekjes in de stad, die je in 'panorama-view' kunt bekijken. Hartstikke leuk. Hier is de directe link!

1 maart 2006 - Historische ontdekking: bij het uitgraven van de voorzijde van het Polderhuis wordt een 'eerste steen' ontdekt. De tekst bevestigd dat het Polderhuis in 1865 is gebouwd, maar de eerste steen legger is geen Van Bemmel (zoals ik vermoedde), maar Anton Jan Cozijnsen, een naam die ik in mijn archiefonderzoek nooit ben tegengekomen. De volledig tekst luidt:

Interessant! Wie de steen wil zien moet snel zijn, want er komt rap weer een polydrain tegenaan, en dan istie weer weg voor minstens 140 jaar.

Internet is leuk: even googelen en je bent er achter hoe het zit: Anton Jan Cozijnsen was het tienjarige neefje van de bouwer Jan van Bemmel, die zelf getrouwd was met Antje, de zus van Antons vader Lubbertus. Zie hier.

2 februari 2006 - En om half acht staan ze alweer in mijn huis, die titanen van timmerlieden. Keuken afmaken (deurtjes, plinten). En dan plintjes leggen rondom mijn eikenhouten vloer. Een stukje vloer verstevigen op de eerste etage. Twee sierlijsten tegen balken aan die dieper liggen dan het leem. Vijf dakpannen die gebarsten zijn tijdelijk dichtmaken met kit. De trapleuning beter bevestigen. En de traptreden steviger vastmaken. Om zeven uur zijn ze klaar. Pizza en bier. En om acht uur rijden we tevreden weg – zij naar Viersen, ik naar mijn koortje.

In de loop van februari moet ik zelf nog het hele keukenblok in een speciale oliewas zetten, die het hout lichthoudt. En vervolgens de spoelbak en de kraan monteren, en de kookplaat monteren. Voorlopig gebruik ik dus nog even het provisorische keukentje in de bijkeuken achter.

1 februari 2006 - Marco en Lothar, de ongeëvenaarde timmerlieden uit Viersen, staan potdikkie om 8 uur ’s ochtends al voor de deur. Om half zes vertrokken uit Duitsland, om vervolgens tot zeker 20.00 uur door te werken om de nieuwe keuken te installeren, die ze hebben meegenomen.

Een prachtig geval: maatwerk en handwerk uit Viersen, van massief Europees esdoorn-hout. Heel licht van kleur, en stevig. Binnen een mum van tijd staan de geprefabriceerde elementen in mijn keuken-to-be, maar het kost nog zeker een dag om alles op maat te maken. Ondanks de nieuwe lemen muren, is alles nog steeds 'zo skeef als ''n deur'. Bekijk de foto's! Als ik ’s avonds laat teurgkom zitten alle apparaten er al in, en moeten alleen nog de deurtjes gemonteerd worden. Wow!

31 januari 2006 - Buuv Janneke komt de eerste etage verder afwitten met Feinstreichputz. Lekker, want ik wil nu weleens de eerste etage betrekken, maar ik heb geen tijd om zelf te klussen!

31 januari 2006 - Gelukkig nIeuw jaar! Vijf maanden geen Polderhuis-nieuws. Alsof er niks gebeurd is. Quod non. Het was zeker zo dat ik de renovatie even op een laag pitje heb gezet. Mijn vakantiedagen waren meer dan op, mijn werk eiste de aandacht op, en de deelraad Oud Zuid slurpte de rest van de tijd. En ik had dus ook geen tijd meer om deze site te updaten.

Maar in die vijf maanden is er wél veel achter de schermen gebeurd. Drie belangrijke dingen, in ieder geval. Eerst het meest mundane: van de lage rente gebruik gemaakt om mijn hypotheek over te sluiten naar 20 jaar vast voor 3,85% én nog wat extra poen te hebben voor het zwarte gat dat renovatie heet. Inmiddels zit er meer geld in de verbouwing dan in de aankoop. Dat had ik nooit van te voren bedacht, en als ik het had geweten was ik misschien nooit door de bocht gegaan. Gelukkig maar. Zalig de eenvoudigen van geest.

Dan het wetenschappelijk experiment: met hulp van de expertise en de techniek van Jan Minjon en dhr. Rense van Rense Instruments BV in Made kan ik nu op acht verschillende plekken in het Polderhuis de warmtegradiënt over de muur van binnen naar buiten meten en opslaan op een computer. Op die manier gaan we de komende jaren na, hoe mijn lemen warmtemuur met riet-isolatie zich gedraagt, en wat het energieverlies is als je welbewust de binnenkant van de buitenmuur boven het dauwpunt probeert te houden. De eerste twee weken meten vonden plaats toen ik in Kenia zat, en het hier een week vroor. Het systeem werkt vlekkeloos, behalve dat er één thermokoppel kapot is gegaan tijdens de verbouwing. En dat thermokoppel zit net op een plek waar ik niet meer bij kan. Jammer, maar niet onoverkomelijk.

En tot slot de nieuwbouw achter. Johan van Hilten heeft een verkoopbrochure uitgebracht (zie hier) voor het nieuw te bouwen appartementencomplex achter mijn huis. Miss Backdrop gedoopt, vermoedelijk om wijnslurpende jonge yuppenmeisjes die eigenlijk ook best wel verlegen zijn naar de Rustenburgerstraat te lokken. Met zachte prijsjes vanaf 235.000 euro v.o.n. Niet mijn soort teksten, maar alla.

Met Johan de nodige afspraken gemaakt over de bouw, en de samenwerking. Hij was in december nog van plan om februari 2006 te starten, maar daarna niks meer van hem gehoord, dus er zal wel weer een kink in de kabel zijn gekomen.

En dan nu een bericht voor de politieke concurrentie: ja, dit gebouw komt er mede door mijn medewerking, en ja, ik word daar persoonlijk niet slechter van. Maar ook ja: ik denk dat het goed is dat er wat gebeurt achter het Polderhuis, en ja, ik ben het met de Welstandscommissie eens dat er geen truttig negentiende eeuws namaakpandje achter het Polderhuis neergezet moet worden, en dat dit een gedurfde, en architectonisch acceptabele achtergrond voor het Polderhuis kan zijn. Dan weet u waar ik sta.

31 augustus 2005 - Ha ha, lekker geen nieuws! Ik geniet van mijn nieuwe vloer, en ben heerlijk met andere dingen bezig!

11 augustus 2005 - Oehoehoehoe! De vloer is af, de trap is af, de leidingen zijn weggewerkt, en ik ben een gelukkig man! Meer foto's: hier.

10 augustus 2005 - Ja! Rond de lunch is de vloer af. En wat ziet-ie er prachtig uit!

Vandaag gaat ook de nieuwe website van het Prins Bernhard Cultuurfonds de lucht in. Inclusief foto en onderschrift van het Polderhuis (met Lothar in actie) op de pagina over het Cultuurfonds voor Monumenten, waaruit ik een lening tegen een zacht prijsje mocht ontvangen.

9 augustus 2005 - Half acht, en Marco en Lothar zijn alweer present. Vandaag gaan de vloerdelen erop! De kroon op het werk, maar dan aan de onderkant ervan.

Die vloer blijkt nog meer tijd te kosten dan de heren hadden verwacht. De partij eikenhout bevat ook mindere stukken, en is bovendien krap bemeten, dus Lothar is veel tijd kwijt met uitzoeken en nadenken.

Om half negen ’s avonds vinden de heren het wel welletjes: driekwart van de vloer is gelegd. Marco steekt zijn teleurstelling over het ontbreken van een tv op hun kamer niet onder stoelen of banken. Mijn alternatieve voorstel om samen een kroeg op te zoeken, wordt daarom van harte verwelkomd.

8 augustus 2005 - Geeh! Vijf over half acht en ik word uit mijn nest gebeld door Lothar en Marko, die om half zes uit Viersen zijn vertrokken en eens geen file tegenkwamen! Met hun vrachtwagen vol balken en eikenhouten planken voor de vloer op de begane grond heb ik nu écht een flinke bos hout voor de deur.

Marco begint met de randen van de betonvloer: die moeten eerst helemaal schoon zijn, omdat er nog een afdichtingstape tegen de hoeken moet worden geplaatst (oplossing voor de eerder ontdekte lekkage). Lothar pakt de drempel naar het aanbouwtje aan, en ontdekt dat het kozijn aan de linkerkant behoorlijk rot is aan de onderkant. Allemaal weer meer werk dan gedacht.

Toch slagen ze er in om deze dag ook nog alle balken op de juiste hoogte op de betonvloer neer te leggen. Geen sinecure, omdat de gestorte betonvloer zo scheef en hobbelig als een berglandschap is. Ze zijn dan wel pas om 8 uur klaar. En dan te bedenken dat ze vanochtend om half zes al in de auto zaten... Die zullen vast goed slapen.

6 augustus 2005 - Komende maandag komt Lothar cs. om een heuse eikenhouten vloer op de begane grond te leggen. Voor die tijd moet ik alle noodzakelijke leidingen hebben gelegd. Met name in de geplande keuken is dat nog wel een klus: gas, warm en koud water (op twee plekken) en de rioolafvoer. Maar het ligt er nu, en het ziet er goed uit.

Ik poets ook de ramen op de begane grond, veeg de vloer en haal de laatste resten Streichputz van de balken af. En met een bos zonnebloemen op tafel, ziet mijn woonkamer en keuken er al uit om door een ringetje te halen. En dan zit die vloer er nog niet eens in.

Langzamerhand begin ik echt waanzinnig te genieten van het resultaat. ’s Avonds laat is het een genoegen om in alle rust naar 'Het oog' te luisteren en ondertussen rond te kijken, en de details in me op te nemen. En langzamerhand steeds minder te zien wat nog acuut moet gebeuren... Wat een geluk!

5 augustus 2005 - En natuurlijk komt het Viersener netwerk met een oplossing voor de lekkage, zo meldt Martin me telefonisch. Ze gaan op die plek een voorlopige afdichtingslaag aanbrengen, zodat we vervolgens de tijd hebben om later (maar niet al te laat) aan de buitenkant échte afdichtingswerkzaamheden te doen – als we de grond om het Polderhuis hebben uitgegraven.

4 augustus 2005 - In Viersen vindt topoverleg plaats tussen Martin, Alfred, Lothar en Wolfgang over de werkzaamheden van volgende week én de lekkage die ik ontdekt heb.

3 augustus 2005 - Net ontdekt dat Angie en Elsbeth, de architecten van Johan van Hilten succes hebben geboekt bij de Welstandscommissie, met hun plan voor een hoog gebouw achter het Polderhuis. In het verslag staat dat de commissie op 20 juli een behoorlijk gewijzigd plan te zien heeft gekregen, waarbij onder meer de voorgevel veel rustiger is geworden. De commissie is positief, maar wil wel nog een betere uitwerking van het verbindingsstuk tussen het Polderhuis en de nieuwbouw.

Het zal toch niet zo zijn, dat ik net klaar ben met mijn eigen renovatie en dan de bouwactiviteiten weer in volle hevigheid áchter mijn huis gaan losbarsten?

31 juli 2005 - Verven! Met tien handen maar liefst. Die van Paul, Sonja, Barbara, Robert en mijzelf! In zeven uur zit de begane grond mooi in de Claytec Feinstreichputz Rein Weiß, en de bovenverdieping in de Clayfix Lehm-Untergrundputz. Dat laatste omdat ik halverwege ontdekte, dat dat beter was, en omdat er een groot tekort aan Feinstreichputz bleek te ontstaan door het enthousiaste smeren van dit koppel vrienden.

Een totale metamorfose in een dag: in een paar maanden was ik gewend aan het leven in een bruin hol, en nu is opeens alles strak wit! Beetje eng haast. Hoelang houd ik dat schoon ;-)

’s Middags ontdek ik ook iets minder leuks: lekkage! Door de hevig regenval blijkt een deel van de westwand niet waterdicht aan de onderzijde, en ontstaat er langzamerhand een plasje water op de betonnen bodem. Hmmm... Dat is sneu, na al die lagen Kiesol, Dichtungsschlemme, Sanierputz, Lehm-Unterputz, Gewebe, nog meer Unterputz, Feinputz en Streichputz... Dit vraagt om een mailtje naar Viersen!

Leuke dingen doen met Lehm-Streichputz!

21 juli 2005 - Thomas en Suad hebben het weer geflikt. Alle muren zijn afgewerkt met een mooie strakke laag Oberputz fein van Claytec, en de schoorsteen en binnenmuur op de begane grond met een special Clayfix-putz met okerkleur. En ze hebben ook nog 'r eens alle plafonds gladgestreken. Het ziet er werkelijk formidabel uit.

’s Middags komt de vriendin van Thomas ook nog langs, met haar zoontje, om met zijn drieën de stad in te gaan, maar het regent en is koud, dus taaien ze al tegen zevenen af terug naar Duitsland.

Voor vertrek ondertekenen ze hun werk met een centerpons, en lijk ik ze een plezier te doen met een flinke fles Korenwijn.

19 en 20 juli 2005 - Thomas en Suad maken er een wat kortere dag van, en gaan eindelijk aan de boemel in Amsterdam! Terecht: tot nog toe was Amsterdam voor hen slechts 30 m² in de Pijp.

Woensdagochtend komt mijn Iraanse buurvrouw Giti een prachtig schilderij brengen – als dank voor de website die ik voor deze schilderes gemaakt heb. We hangen hem gelijk op, natuurlijk aan het mooie railsysteem dat in het plafond zit verwerkt. Zie foto rechts.

18 juli 2005 - Mijn vader arriveert een stuk eerder dan Thomas en Suad, maar die moeten dan ook uit Mönchengladbach komen. Ik had gehoopt dat zij uit Viersen twee lange latten mee hadden genomen, die als deklijst tegen de balken aan de oostzijde moeten worden gemonteerd. Maar nee: die waren 5 meter, en dat paste niet op de wagen van Thomas, en timmerman Lothar was natuurlijk niet bereid om ze in twee stukken te zagen!

Lastig, want ik had bedacht dat we de plafondplaten tegen die lijsten aan zouden monteren. Na overleg met Lothar kiezen we ervoor een gleuf uit te sparen, waar de betrefefnde lijsten later in gemonteerd kunnen worden, als de timmerlieden van Vinken weer hier zijn om de vloer te leggen. Waarschijnlijk vanaf 8 augustus.

Dankzij een nog steeds handige en energieke vader krijgen we op beide etages die laatste plafondplaten er netjes in. Ondertussen gaan Thomas & Suad aan de slag met de laatste laag leem tegen de muren: bruine Feinputz, die de muren een strakke, maar ook warme structuur geeft.

12-15 Juli 2005 - Toch maar bedacht dat het beter was de gipsplaten tegen het plafond niet alleen aan nietjes te laten hangen... Dus alle platen nog langslopen en voorzien van snelbouwschroeven. Ik zou toch erg spijt hebben als de zaak naar beneden komt lazeren vanwege het gewicht van gips en leem.

Ook bedacht waar de afzuigkap in de keuken moet komen, en geconstateerd dat nu juist dáár geen stopcontact zit. Dus tussendoor nog een sleuf in het leem gekrast, en er een grondkabel in aangebracht (foto rechts). Jammer van die strakke muur, en het gaaswerk daarin, dat ik nu stuk moet snijden.

Dinsdag kwam ook nog een klein containertje om de laatste resten gips af te voeren. Ik had een hoop restanten van de sloop, voor hergebruik, maar uiteindelijk heb ik maar matig van gebruik gemaakt van deze voorraad. Inclusief de rotzooi die ik tijdelijk in de schuur achter had geparkeerd is het toch weer een container vol afval. De laatste, hoop ik.

11 Juli 2005 - Fummelei-dag. Ik bevestig een zootje gipsplaten tegen de tussenwanden op de eerste verdieping, krab nog een stuk balk kaal, en loop de nietjes langs van alle gipsplaten. Ondertussen nadenken over de keuken, en waar de afzuigkap moet komen.

Elske met scheenbeschermers!

10 juli 2005 - Klusdag met Elske en Paul - Oh, wat een heerlijkheid. Elske – aio bio-psychiatrie én beëdigd fietsenmaker– is echt superhandig. Na een korte aanloop vliegen de gipsplaten tegen het plafond op de begande grond. Tegen kneuzingen van de schenen fabriceert ze twee scheenberschermers van vlas.

Paul, net terug van zijn honeymoon in Kenia, en maar koud bekomen van een zware voedselvergifiting die hij daar opliep, komt ook langs en doet nuttig werk in het ophogen van de tientallen inbouwdozen die hij zelf twee maanden terug heeft geplaatst.

Aan het einde van de dag zitten álle gipsplaten tegen het plafond, met vlas erboven als geluidsdemping. Prachtig werk!

9 juli 2005 - Elias komt de stoppenkast aanpassen. Na een uurtje of twee heb ik zeven mooie groepen, netjes verdeeld over twee aardlekschakelaars. Elias gebruikt het Polderhuis vervolgens als uitvalsbasis om research te doen voor zijn huwelijks-uitnodiging: een complexe stukkie drukwerk.

’s Middags feestje bij jarige Robert. ’s Avonds fiets ik naar huis en kruis de weg van Jeltsje en Nantsje, die net langs mijn huis zijn gefietst van zeilen. Met Jeltsje heb ik ooit samengewoond in het Polderhuis... Altijd speciaal om haar weer te zien én haar het Polderhuis te showen.

Rond half elf komt zus Elske uit Groningen. Tot mijn verrassing had ze tijd en energie om te komen helpen. Ze zit niet alleen in de eindfase van haar proefschrift, ze heeft ook nog eens een chronische ziekte, waarbij je maar moet afwachten hoe het met haar energie zit. Gaaf dat ze komt!

Elias doet de elektra

Jan Ham snijdt een hele lang gipsplaat

8 juli 2005 - Klusdag met Jan Harm. Na overleg met het epicentrum van de biggenproductie in Nederland komt niet Ankie, maar Jan Harm uit Vroomshoop. Om negen uur is hij al present!

Met een typisch Jan Harm tempo beginnen we aan het gips op de begane grond. Niet snel, wel secuur. Ik –moe van een week beuken– vind het best en we hebben een genoeglijke dag.

’s Middags belt Wolfgang Scheeres: of Thomas ook een week later mag komen om de Feinputz aan te brengen. Hij móet namelijk eerst een klus voor de moeder van Martin Breidenbach doen, en die mag beslist niet weten dat hij ook voor Martin werkt – want die twee sporen niet zo, zegt men.

Ik vind dat helemaal best! Als Thomas maandfag al was gekomen had ik het weekend nog veel harder moeten doorwerken. Nu is er opeens weer speling,

7 juli 2005 - Klusdag met mijn vader. Dat doe-het-zelven, dat heb ik van mijn vader geleerd. Hij is dan wel bijna zeventig, maar hij kan nog bést werken. Hij weet in no time de andere kamer op de eerste verdieping van een mooie laag gips te voorzien – vooral met gereclyde platen natuurlijk– en hij maakt het tengelwerk in de keuken op de begane grond af, waarmee Robert was begonnen.

Heel fijn, zo'n vader!

6 juli 2005 - Klusdag met broer Jan en neef Elias. Elias is lichttechnicus én uitermate cool. Hij slaagt er in om vandaag ook het licht op de benedenverdieping te installeren, ondanks diverse tussentijdse afspraken én de druk van de voorbereiding voor zijn trouwerij.

Broer Jan –tevens dominee en docent levensbeschouwing– laat graag de handjes wapperen (lekker concreet) en slaagt erin om een hele kamer van gips te voorzien.

Jan monteert vlas

5 juli 2005 - Klusdag met Robert. Trouwe hond, die zondag ook al actief was geweest in het Polderhuis en nu een vrije dag heeft opgenomen om te komen helpen. Tengelen maar weer, nu op de benedenverdieping.

4 juli 2005 - Klusdag met Marion. Zij pakt de andere kamer op de eerste verdieping aan met het aanbrengen van tengels, en o wonder: aan het einde van de middag heeft ze die helemaal klaar. Een klusbeest!

Ik slaag er in om twee hotelschakelingen af te maken – in de keuken naar het trappenhuis, en in het trappenhuis zelf. Met lekkere schakelaars van Jung, die fijn klikken.

Ondertussen stromen de hulptroepen toe: Robert tekent in voor meer tengels morgen, en zus Ankie wil wel vrijdag komen. Zo kom ik wel ergens!

Marion bevestigt in noodtempo tengels

Barbara splitst vlas

3 juli 2005 - Barbara en Robert komen helpen met tengelen. Zaterdag dacht ik nog dat ik misschien te weinig werk zou hebben, omdat de goede gipsplaten nog in bestelling zijn, maar dat bleek een misrekening; Robert is een hele dag bezig met tengelen van één kamer op de eerste etage. Barbara splits ondertussen de rollen vlas in tweeën – van 40 naar 20 mm, want meer past er niet tussen gips en vloerdelen van het plafond. Ik houd me onledig met de verlichting op de begane grond en ontdek ’s avonds dat ik toch echt te weinig pvc-buis heb ingebouwd in de lemen muur. Ik krijg de gewenste hoeveelheid draden niet door zo'n stukkie flexbuis heen. De concessie is één stopcontact zonder randaarde – dat valt nog wel mee. Aan het einde van de avond liggen mijn handen open van het trekken aan de trekveer.

Tegen zessen, als Robert, Barbara en ik al van het bier genieten op het terras, komt nieuwe ster aan het firmament Marion aanzeilen: in charmant afkledende kluskleding! Als Robert en Barbara aftaaien, gaan wij nog effe door. Ik met het licht, zij met het mestelwerk. Nooit gedaan, maar gaat in één keer goed.

De kippepootjes die buurman Bero ons komt brengen gaan er uiteindelijk in als koek.

1 juli 2005 - Vrijwel de hele dag besteed aan inkopen doen en plannen. Met name de galerie-lijsten die ik in het plafond wil inbouwen kosten de nodige moeite. De Gamma heeft er een paar, maar niet in mijn kleur en verschrikkelijk duur. Gelukkig heb ik een ander adresje voor deze Artitec Toprail: Frame Products, een lijstenmakerij in ZuidOost. Zij leveren uitsluitend aan bedrijven – dus haal ik mijn vormgevingsburo van stal om na een uur weer terug te fietsen met 16 stukken rail van 3 meter.

30 juni 2005 - Neef Elias, de handige lichttechnicus die onder meer voor Mondo Leone op de Parade werkt, komt me welkome hulp bieden in de verdere aanleg van de elektra. Nu moeten snel alle leidingen in het plafond, omdat ik die over een dikke week dicht wil hebben met gips en vlas, zodat Thomas c.s. niet alleen de wanden, maar ook de plafonds van een laag Feinputz kunnen voorzien.

Een hele kunst, want we willen de dikte van de plafonds vanwege de toch al lage ruimten minimaal houden: 31 mm om precies te zijn. Uitsluitend bedoeld voor geluidsdemping en wegwerken van leidingen.

Probleem is alleen dat er geen standaard lasdoosjes en lichtdoosjes bestaan van 22 mm. Dat begint bij 35 mm. De oplossing: we zagen ze allemaal doormidden, tot we een basaal doosje met ingangen overhouden, die precies past, inclusief dekseltje.

En dan het probleem van de leidingen: Op verschillende plekken moeten we een draagbalk passeren: eronderdoor gaat niet vanwege het gezicht, erdoorheen betekent gaten boren in de constructie. Met pijn in het hart kies ik voor het laatste, en dan zo minimala mogelijk.

Elias werkt kordaat door. Het goeie is, dat hij niet een volledig plan nodig heeft om zijn werk te kunnen doen. Hij werkt veel met artiesten, en is het dus helemaal gewend om te improviseren en naar niet-standaard oplossingen te zoeken.

Tegen elven ’s avonds zit het leidingenwerk er op de eerste etage in, en heb ik daar zelfs weer licht. Elias’ vriendin Mathilde belt geirriteerd op, waar hij in vredesnaam blijft...

28-29 juni 2005 - Thomas werkt ongeveer tegelijkertijd aan de schoorsteen en aan de wanden boven. De schoorsteen beneden wordt een centraal element, en krijgt een nieuwe schouw op de plek waar ooit het fornuis stond. Naast de schoorsteen maakt hij een schuin muurtje parallel aan de trap. Op de eerste etage moet er vervolgens nog een laatste laag Unterputz op een deel van de muren, omdat de vorige keer het leem gewoon op was.

Ik boor in de versgestucte muurtjes weer gaten voor inbouwdozen, en sleuven voor de leidingen – en Thomas kijkt beteuterd: was het net glad, hakt die Bauherr er weer gaten in... Tsja, de planning is momenteel nogal ad hoc.

27 juni 2005 - Thomas werkt nog vrijwel de hele dag aan de schoorsteen en het tussenmuurtje op de begane grond. Veel werk. Einde van de middag steek ik ook de handen uit de mouwen, en leg zes electriciteitsleidingen die naar de meterkast moeten netjes aan. Nogal wat hak- breek en boorwerk. Maar om zeven uur hangt er zo'n net rijtje pvc-buizen met grondkabels erin, tot in de meterkast. Het aansluiten volgt later.

Als Thomas en ik ook de afvoerpijp van de kachel 180 graden hebben weten te draaien is het genoeg. Bier op de bank buiten. Buurman Werner sluit aan, en we hebben een genoeglijke avond. Na een snelle hap gaat Thomas slapen, en ga ik nog wat aan het werk.

26 juni 2005 - Tag der öffenen Tür in de Gartensiedlung in Viersen. Doodmoe met de trein ernaar toe, want vannacht niet geslapen maar naar het concert 'The Veil of the Temple' van John Tavener in de Oude Kerk. Van 22.00 u. ’s avonds, tot 5 uur in de ochtend. Geweldig gaaf.

In Viersen houdt de familie Breidenbach ondertussen open dag op het stuk grond, waar langzamerhand een groen- en kindvriendelijke wijk aan het ontstaan is, en dat geheel en al door Martin en Kornelia Breidenbach wordt ontwikkeld. Zeer tegen de zin van de taxichauffeuse die me ernaar toebrengt overigens: "Dit past toch niet hier... Die lui bouwen geeneens geen kelder, en dan bouwen ze vervolgens allemaal van die konijnenhokken tegen hun huis aan. Maar ja, wat doe je er tegen, he?"

Een gezellige middag en avond wil ik uiteindelijk niet voortijdig afsluiten met een rit naar huis terug, dus beland ik uitgeput bij de familie Steffens –een van de eerste kolonisten van de Gartensiedlung– in de gastenkamer.

’s Ochtends vroeg brengt die me naar de werkplaats van Alfed Vinken, waar ik niet alleen Alfred, maar ook Lothar en de twee andere Thomassen weer tegenkom, evenals dakdekker Bernhard Kroppen. En uiteindelijk ook de nietsvermoedende en onverschrokken leemstucadoor Thomas, die verwacht een lading vlas op te moeten halen, maar uiteindelijk ook met een Bauherr naast zich zit opgescheept richting Amsterdam.

Nog eerst even langs de fabriek van Claytec, om wat leemspullen in te slaan. Deze fabriek is eigendom van de broer van Martin, Peter Breidenbach, en is gevestigd in een oude steenfabriek. Grote hopen leem, zover het oog reikt. En eenvoudige machines, die er allerlei high-tec-low-tec producten van maken. Unterputz, Feinputz, Abstrichputz, u noemt het maar.

Eenmaal in Amsterdam gaat Thomas aan het werk en ik ga linea recta terug naar Utrecht voor een werkafspraak. Aan het einde van de middag kom ik terug met een inbouwdozen-diamantboor en een steenzaag. Vooral van de eerste heb ik ’s avonds nog veel lol.

Thomas is het een beetje zat, volgens mij. Hij heeft halve instructies van zijn baas gekregen, en die heeft de benodigde tijd veel te krap ingeschat. "Zuviel Fummelei!" De schoorsteen levert inderdaad nog een heleboel werk op.

Als Thomas aftaait, ga ik nog even door om in de nieuwe en oude tussenmuurtjes inbouwdozen te plaatsen.

22-24 juni 2005 - Tussen de bedrijven door zélf de Lehmunterputz ter hand genomen. De verbindingen tussen de wandopbouw en de nieuwe kozijnen moeten afgevuld worden met leem. Dat is lekker spul! Het is net of je met verse koeienpoep aan het kliederen bent. Iets wat je altijd al had willen doen, maar niet durfde omdat je bang was van een anale fixatie beschuldigd te worden. Bij ecologisch bouwen is dat echter géén probleem!

Het is toch mooi, dat je met leem gewoon met je blote handen aan het werk kunt, dat het niet snel droogt en je dus alle tijd hebt, dat je het altijd weer aan kunt lengen met water... Erg prettig.

Trouwens: hetzelfde geldt voor het vlas, dat Lothar mee heeft gebracht, en dat ik als isolatie in de spleten tussen kozijn en muur prop. Wie ooit met glaswol gewerkt heeft, herkent de irritaties en de jeuk, die zich van je meester maakt, als je dat spul maar aankijkt. Niks van dat alles met vlas.

Des te gekker, dat je er in Nederland erg moeilijk aankomt, net als trouwens zo'n ander natuurproduct: hennep. Ik heb wat heen en weer zitten bellen om vlas te bestellen voor de plafonds, maar nada. 'Mijn' Duitsers lachen me vierkant uit: als ik hennep nodig heb, ga ik toch gewoon naar de coffeeshops? Tsja....

22 juni 2005 - Johan van Hilten, de eigenaar van het grondstuk achter het Polderhuis komt buurten. Hij meldt wat ik al wist: dat de welstand hun aangepaste plan toch niet goedgekeurd heeft. Daar baalt hij natuurlijk ontzettend van., maar hij geeft de moed niet op. Voor het tuintje naast het Polderhuis was de commissie in ieder geval erg te spreken, dus dat is alvast binnen!

’s Avonds laat stuurt hij me foto's van de 'mock-up' (schaal 1:1) van de in het plan voorziene gevel van (gecoat) zink. Zie hiernaast. Achteraf denkt Johan dat die mock-up de commissie teveel aan het schrikken heeft gemaakt. Misschien toch niet zo'n goed idee geweest. Chique is het wel.

20 juni 2005 - Wolfgang Scheeres komt helemaal uit Mönchengladbach om de fijne details van het stucwerk met me te bespreken. Een erg constructief en nuttig gesprek. We besluiten om Thomas al volgende week te laten komen voor het ruwe metselwerk en het afmaken van de unterputz boven. Twee weken later komt hij dan terug om de laatste laag stuc aan te brengen, en dan kan ik aan het verven!

17 juni 2005 - Klusdag! De treinen rijden niet, het is mooi weer, en ik heb geen werkafspraken. Tijd om het nieuwe hout van de ramen en de voordeur in de grondverf te zetten. En om de laatste verfresten uit de profielen van de schuiframen te krabben.

Kale ramen heb ik nu, maar eigenlijk heb ik al besloten ze toch weer te gaan verven: de strakke witte lijsten van de voorzetramen conflicteren teveel met het ruwe, oude van de schuiframen. Toch maar een verfje geven dus: iets van geel of oranje?

Weer verbaas ik me over de waanzinnige kwaliteit van Lothar cs. als ik de profielen bij de voordeur verf. Uitermate complexe sierranden, heeft hij vlekkeloos nagemaakt in de werkplaats.

’s Avonds laat check ik de site van Welstand: en jawel, een nieuw bezwaar op de plannen van Johan van Hilten, Angie en Angie en Elsbeth is gepubliceerd. Ondanks hun pogingen om aan de eerdere bezwaren van de commissie Welstand te voldoen, is die nog zeker niet tevreden. Het fundamentele meningsverschil draait om de vraag of de nieuwe achterbouw achter het Polderhuis nu wél of niet een eigen karakter mag hebben. Eigenlijk wil Welstand een bescheiden, anonieme wachtgevel (die term hebben ze al wel overgenomen van Angie en Elsbeth), die een rustige achtergrond voor het Polderhuis vormt. Tegelijk hebben Elsbeth en Angie een bepaald concept in hun hoofd, dat wel degelijk iets wil uitdrukken ('n theatergordijn voor de 'hoofdrolspeler' Polderhuis). Het lijkt erop dat ze nu water in de wijn doen wat dat concept betreft (minder contrast in de gevel, minder kleurverschillen), maar de vraag is of dat werkt. De commissie vindt het –let op– 'voor deze plek te stijlvol en te chique'! Ja, wat wil je met zo'n voorbuurman :-) Mooi voorbeeld overigens van een terechtwijzing verpakt in een compliment.

Ben benieuwd hoe dit afloopt. In mijn achterhoofd houd ik natuurlijk wel rekening met die nieuwbouw achter mijn huis (inclusief de daarin besloten uitbreiding van het Polderhuis), maar tegelijk maakt het me niet zoveel uit op dit moment: de komende maanden heb ik mijn handen al meer dan vol aan het mooi maken van het Polderhuis zelf.

15 juni 2005 - Dienst Milieu en Bouwtoezicht heeft nog niks van Kakes ontvangen. Even heen en weer bellen. Marcel doet zijn best. De volgende dag meldt DMB dat er inderdaad een evaluatieverslag is binnengekomen, en dat het er nu wél goed uitziet. Volgens Marcel Bergsma van Kakes, die ik later die dag spreek, was het in feite precies hetzelfde als het vorige document, alleen stond er nu geen 'Klein Grondverzet' boven. De Tipp-Ex had wellicht al volstaan? Ik ben in ieder geval blij dat dit laatste rafelrandje van het funderingsherstel nu is afgehecht.

’s Avonds met Wolfgang Scheeres gebeld over de laatste fase van het stucwerk. Hij komt a.s. maandag om de dingen door te spreken, en over twee weken komt Thomas om de Feinputz aan te brengen, en de schoorsteen bij te poetsen!

Verhoginkje voor de voordeur! Provisorisch, dat wel, maar het is een goed idee.

10 juni 2005 - Voordat ik naar de VU ga, zijn Lothar en Marco alweer bezig met de laatste dingen. De trap afmaken en de troep opruimen.

Als ik thuiskom is alles weer schoon en opgeruimd, is de trap af, en zijn zij alweer lang en breed in Viersen. Yahoo! Een zeer geslaagde timmerweek is voorbij.

Ik maak me op voor een erg leuk weekeinde aan het strand ;-). ’s Avonds laat betreur ik dat er geen gordijnen op de begane grond zijn...

Eenmaal boven in bed merken we dat het veel lichter is dan voorheen: een nieuw raam zit aan de voorzijde, precies op de plek waar de transparante dakpannen zitten. Dat scheelt, helemaal overdag.

9 juni 2005 - Lothar en Marco zijn alweer vroeg in de weer, ondanks het teleurstellende gelijkspel van Duitsland tegen Rusland gisteren. De lijsten gaan tegen de ramen aan, en ze pakken de trap aan. Die wordt 10 cm naar achteren verschoven om wat meer ruimte te hebben bij de voordeur.

Ik probeer me te concentreren op mijn lezing voor morgen. ’s Ochtends nog geen letter op papier, ’s nachts om 2 uur een lap tekst van 10 pagina's in het Engels.

Lothar en Marco gaan aan de slag met de trap naar zolder. Eerst gaan de oude extra traptreden die erop zaten eraf. Vervolgens maken ze van geprefabriceerde beuken-platen nieuwe traptreden. Met een geniaal detail: van benden naar boven wordt elke traptrede een halve centimeter minder diep dan de vorige. Daardoor wordt de nogal steile trap een stukje minder steil, zonder dat het opvalt. Maar je merkt het wel in het lopen!

Lothar maakt ook even een provisorische verhoging van de voordeur naar de trap. Het idee is om dit in eikenhout uiteindelijk ook uit te voeren. Daardoor val je niet met de deur in huis. Ook alweer een goed idee, dat Lothar en Martin onderling bekokstoven zonder dat ik er notie van heb. Ik vind het prima!

Trap wordt 10 cm. verschoven.

8 juni 2005 - Schrijfdag – vrijdag een lezing op de VU. Ondertussen werken Marco en Lothar aan het oude lijstenwerk van de schuiframen. In feite gaan ze die helemaal vernieuwen. De profielen hebben ze in Viersen al gemaakt, maar het paswerk moet hier plaatsvinden. Dat blijkt nogal een klus. Het gaat ook om acht ramen, met ieder drie lijsten, waarvan er twee ook nog verwijderbaar moeten zijn om de schuiframen er bij geval uit te kunnen halen. De dag wordt gevuld met het geluid van de zingende cirkelzaag.

Ik check nog even bij de Dienst Milieu en Bouwtoezicht of het rapport dat Marcel heeft opgesteld het juiste is. Quod non: er moet iets anders komen. Marcel gebeld, die belt met DMB, en spreekt af dat het goede rapport op 15 juni aldaar is. Ik bevestig een en ander maar even schriftelijk naar beide partijen.

Herstelde deurpost en drempel voordeur.

7 juni 2005 - Bij thuiskomst einde van de middag zitten de eerste dubbelglasramen aan de binnenkant van de oude ramen erin. Een vreemd gezicht, zowel van buiten als van binnen. Nagelnieuwe kozijnen, strak gebroken wit, tegen de achtergrond van oude schuiframen – afgekrabt en kaal. Even wennen. Van binnen krijgt de woonkamer een heel ander aangezicht.

Lothar heeft ook de deurpost aan de voorkant helemaal gerepareerd, inclusief alle complexe profielen die ertegenaan zitten. De deur sluit nu weer naar behoren, en er zitten zelfs tochtstripjes aan de binnenkant in een speciaal gevreesde gleuf.

Snel wat eten, en daarna door naar de raad.

Voorzetramen, die eigenlijk buitenramen zijn, Met extra dik en dubbel inbraakwerend glas!

6 juni 2005 - Jawel! Lothar Winz en collega Marco Lintges van Vinken Holzbau zijn terug voor een flinke week werk. Ze hebben allemaal mooie Vrøgum-vensters bij zich, die ze deze week tegen de binnenkant van de oude ramen aan gaan monteren. Met dubbelglas, en extra inbraakwerende eigenschappen. Isolaie, tochtwerendheid, inbraakwerendheid. Dit wordt nog eens een modern huis!

Als ik halverwege de dag terugkom van mijn werk zijn de heren al druk bezig, met de voordeur. Bij hun vorige bezoek hadden ze een stukkie deurpost afgezaagd en meegenomen. Nu komen ze de nieuwe deurpost monteren. Die blijkt dragend te zijn voor de middenbalk, dus een versteviging is wel op zijn plaats. Aan het einde van de dag sluit mijn voordeur weer als een zonnetje, en zit er een mooie eikenhouten drempel onder. Prachtig.

Lintges is ondertussen ook bezig geweest met het ene raam aan de voorkant. Het schuifgedeelte is in Viersen gerepareerd, en ter plekke vervangt hij de rotte stukken van de verticale delen van het raamkozijn. Inclusief profiel. Mooi!

Tegen vijven komt ook Martin Breidenbach aanzeilen om te overleggen over de schoorsteen. Ik ben er met mijn kop niet helemaal bij – te druk met werk en raad. Hij merkt dat, en laat het. Op het moment dat ik dit schrijf (1.00 uur ’s nachts) wacht ik nog af of hij hier komt slapen, of toch elders een bed heeft gevonden.

Vandaag ook met weer ’es met Marcel Bergsma van Kakes gebeld over dat evaluatierapport grondsanering, dat nog moest worden ingeleverd. Hij belooft dat het in de loop van de dag komt. Dat heb ik vaker gehoord en ik vertrouw het dus niet helemaal. Omdat de deadline nadert, stuur ik om half vijf een aangetekende brief naar Kakes, waarin ik ze verantwoordelijk stel voor eventuele claims van de gemeente. En jawel, een half uur later komt de fax binnen, waar ik zolang op heb gewacht. Bedankt Marcel. Ik weet niet waarom dat zo lang moest duren, maar het is voor elkaar. Die aangetekende brief moet Kakes maar als niet verzonden beschouwen.

Met mijn vader nog ge-emailed over een extra lening voor de renovatie. Die lieverds van ouders willen me een lage rente laten betalen. Ik sputter nog wat over het erfdeel van mijn broêrs en zusters, maar daar komt niks van in.

Deze extra financiële injectie komt erg gelegen. De eerste rekening uit Viersen is binnen. Lager dan verwacht, maar toch. Ik maak het bedrag gelijk over.

Sowieso bijzonder: de Viersener vaklui werken zonder concreet contract. Een globale kostenindicatie per email, dat is het. Vier bedrijven die voldoende vertrouwen in mij hebben, dat ik zal betalen. En ik in hun, dat ze met het lid niet over de neus gaan halen. Kom daar maar eens om in Nederland. Het is weer een bijzondere tijd in het Polderhuis.

Zie ook het fotoverslag.

Lothar en Lintges repareren de deur.

30 mei 2005 - Marcel Bergsma van Kakes BV belt me prompt terug over dat milieurapport: was wel degelijk verstuurd. Hij zou contact opnemen met DMB en mij een exemplaar toefaxen. Vreemd, dat het toch elke keer misgaat in de communicatie met DMB. Hopen dat het nu lukt.

28 mei 2005 - En ja hoor, die milieuvergunning voor het funderingsherstel krijgt toch nog een staartje: al een maand ofzo geleden werd ik gebeld door de Dienst Milieu en Bouwtoezicht met de vraag wanneer het funderingsherstel nu zou gaan beginnen. Daarvoor had ik nl. -via de aannemer- een milieuvergunning a 800 euro aangevraagd. DMB wist dus nog van niks. Volgens Kakes waren ze wel degelijk per fax op de hoogte gebracht.

Okee, zegt DMB, stuur dan op zijn minst zo snel mogelijk het evaluatierapport op. Dat zou Bergsma direct doen –net als overigens de kleine reparaties aan het kozijn, die (ook) nog niet gebeurd zijn.

Krijg ik vandaag een brief op poten van DMB dat dat rapport nog steeds niet is binnengekomen en dat ze dwangsommen gaan opleggen als het er niet binnen twee weken is.

Schijt...

22-25 mei 2005 - ’s Ochtend vroeg, op de Dag des Heeren, vang ik aan met de montage van de inbouwdozen. Begin van de middag voegt de 'gom' Paul zich bij me: hij wil wel meehelpen deze spoedklus te klaren. En verderop in de middag komt daar ook nog Oene bij. Heel erg welkome hulp, want het gaat om een niet geringe klus. Alle inbouwdozen op twee verdiepingen, de bedrading voor elektriciteit en data, en die dan wegwerken achter of tussen de warmtebuizen door.

Als Paul, en later ook Oene wegzijn, resteert ondanks hun inzet nog een flinke bult werk. Wat te doen? Morgen komen Thomas & Suad om de boel 'in het leem' te zetten...

Ik doe weer eens studentikoos, en haal een nacht door. Dan is de begane grond af, en de eerste etage bijna. Dat moet genoeg zijn voor nu. Maandagavond en nacht maak ik de rest af, en heb dan 42 uur achtereen doorgewerkt. Dat moet je niet te vaak doen.... een werkweek in twee dagen.

Frisser en monterderderder dan ik komen Thomas en het nieuwe gezicht Suad maandagochtend aangereden, hun bus en aanhanger afgeladen met leem. Tot woensdag zijn ze bezig om beide verdiepingen bijna geheel strak af te werken met een leemputz-laag. Zie ook de foto's op de nieuwe fotopagina.

Op maandag gaat ook de HR-ketel voor het eerst aan: en omdat die standaard het water op 85˚C verwarmt, en ik nog niet weet hoe je dat moet veranderen, verandert mijn huis in een sauna: het vocht in het leem dampt onder invloed van de warmte eruit en de ramen beslaan. En ik heb onverwachte fans: de kolonie mieren die normaal alleen in hartje zomer actief is, en een snelweg langs mijn voordeur heeft, ontdekt het warme leem en het stro en de zaadjes die er in zitten. ALs ik de verwarming uitschakel verdwijnen ze langzamerhand weer.

Deze wandopbouw kan sowieso nog interessante ecologische consequenties hebben. Volgens Thomas kan er onder invloed van vocht gewoon gras uit je muren komen groeien. De zaadjes die in het leem zitten ontkiemen dan namelijk. Ik ben in voor een verticaal schaap!

‘s Middags vertrekken Thomas en Suad alweer naar Duitsland. Morgen is het een vrije dag aldaar, waarvoor Thomas werkelijk de reden niet kon geven. Navraag leerde dat het Pro-Leichname ofzo heet, ook wel 'Happy Corpus' genoemd.

Einde van de middag komen Marie en Jeanet langs om de muren te bekijken. Beiden doen ze in Bed & Breakfast in Amsterdam, en als ik een enkele vakman uit Duitsland over heb, stal ik ze in de dienstwoning van Jeanet op de Amsteldijk. Als er meer dan één is, gaan ze naar het logies van Olav: Downstairs. De grap is dat Jeanet in de oorlog bij haar toenmalige lerares over vloer kwam voor bijlessen, en die lerares was de vrouw van Gerrit van der Roest, de garagehouder die toen met zijn gezin in het Polderhuis woonde!

Vrienden Paul en Oene monteren inbouwdozen voor elektriciteit en data.

21 mei 2005 - Nu wordt het kritisch. Na een spannende date in Wageningen ben ik zaterdagochtend half negen weer in Amsterdam,om op tijd bij de bouwmarkt te zijn om elektra-materiaal te halen. Inbouwdozen, draad, parafernalia. Ik heb tot maandagochtend de tijd om alle electriciteit die in de buitenmuren terecht moet komen te installeren. Er zijn alleen twee problemen: er is nog geen plan, én ik heb een vrijgezellenmiddag/avond met Paul Pestman, die ik volgende week vrijdag 3 juni ga trouwen als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand. Weinig tijd dus... althans, als je ook nog wilt slapen.

Gelukkig is daar Elias Groothoff, mijn uiterst coole en aardige neef uit Utrecht, die lichttechnicus is en zijn eigen bedrijf heeft. Nota bene op zijn verjaardag komt hij bij me langs om een plan te maken. Achter zijn laptop maken we in AutoCad een schema van de groepen, de wcd's (wandcontactdozen), de datapunten en een globaal lichtplan. Als dat rond is blijk ik het verkeerde spul gekocht te hebben. Dus eerst naar de Praxis om het weer in te leveren, en vervolgens naar de Gamma om een ander assortiment te kopen. Ik meld me af voor het begin van de vrijgezellenmiddag, want ik moet ook nog 300 meter CAT5-draad kopen voor alle data-aansluitingen in mijn huis.

19-20 mei 2005 - Vandaag gaan de buizen in de strips, en daarvoor heeft Vervoort eigenlijk extra handen nodig, om de grote rollen buis netjes af te wikkelen. Omdat ik naar mijn werk moet, heb ik gisteren op het laatste nippertje vriend Oene bereid gevonden om een hele dag 'rolophouder' te spelen. Dat doet hij voortreffelijk – en hij zorgt er ook nog eens voor dat Vervoort op tijd een pauze en een stroopwafel neemt. Zonder Oene zou die zich gewoon kapot gewerkt hebben.

Als ik ’s avonds thuiskom zijn ze nog druk bezig. Asociaal als ik ben vertrek ik direct weer naar een bijeenkomst van de stadsdeelraad. Dáág!

Later op de avond zitten alle buizen erin, zowel boven als beneden. De bereidwillig aangeboden hulp van buuv' Janneke voor vrijdag blijkt niet meer nodig. Vervoort kan de installatie en bevestiging aan de HR-ketel in zijn eentje af.

Warmtebuizen tegen het riet.

18 mei 2005 - Nu het eerste leem en de Sanierputz tegen de wanden zit, is het tijd voor het installeren van de wandverwarming – of beter: de wandtemperatie. De Nederlandse heer Vervoort van het Duitse installatiebedrijf Luther HLS komt om in drie dagen alle buitenmuren van het Polderhuis op de begane grond en de eerste etage van flexibele buizen te voorzien. Zo'n 600 meter in totaal. Vervoort is een man van weinig woorden, en hij heeft bovendien haast, want vrijdagavond wil hij weer in Limburg zijn voor de repetitie van één van zijn twee fanfares. En het moet wél allemaal af zijn dan, want de week erop komen Thomas Walter en Suad Ramdedovic van Scheeres om de buizen te bedekken met leem! Zonder koffie of wat ook gaat Vervoort aan de slag. Om de veertig centimeter bevestigt hij plastic montagestrippen aan de muur. Tot het diner om tien uur 's avonds houdt hij geen pauze.

Dezelfde ochtend vroeg is Johan Cooper van AROS Loodgieter present om mijn Itho Kli-Max Combiketel te installeren. Een klein kek dingetje, dat een hoog rendement heeft. Deze HR-Ketel gaat water van ca 25˚C door de 600 meter buis pompen. Het is een beetje improviseren: ik heb een installatiebord klaargemaakt, met ruimte erachter om buizen en leem aan te kunnen brengen. Maar Vervoort wil er ook nog twee joekels van verdelers onder plaatsen, die het warme water naar de 11 secties buizen moeten verspreiden. Volle bak dus. Maar Johan en Vervoort komen er samen wel uit.

Rond vier uur komt architect Martin Breidenbach ook opdagen. Strategisch bezoek, omdat de wandtemperatie het nodige overleg vereist, en er bovendien nog een aantal andere zaken te bespreken zijn, die nodig zijn voor het korte termijn vervolg. Zoals daar is: het licht en de electra. Maar ook het te kiezen hout voor de vloer, en het architectonische concept voor de begane grond. Martin en ik bespreken het met bier in de zon. En Vervoort maar doorwerken...

’s Avonds helpt Martin hem om de bovenverdieping van strips te voorzien. Als die er ook in zitten, zoeken we nog iets te eten op. De keuken van de Chinees is al dicht, maar eetcafé De Euro op de Van Woustraat heeft altijd nog wel wat.

Dhr. Vervoort en Martin Breidenbach installeren de montagestrips op de eerste etage.

11-13 mei 2005 - Thomas kan nu onverdroten voort. ’s Woensdagmiddag begint hij aan de bovenverdieping: het eerste leem wordt tegen de wand aangebracht. Samen met de geur van het riet krijgt mijn huis opeens een heel andere atmosfeer. En met alle stroresten op de vloer heb ik nu een perfecte en welzijnsvriendelijke zwijnenstal.

Thomas ruikt zijn huis en het weekend, en is donderdagavond klaar. Vrijdagochtend ruimt hij de rotzooi op en vertrekt tegen elf uur. Het loopt weer gesmeerd!

's Middags komt een oude bekende uit het onroerend goed wereldje langs bij het Polderhuis, samen met een medewerker. Hij blijkt aanmerkelijk mededeelzamer dan de vorige keer. Volgens hem is er een hoop gedonder tussen Douwe ter Keurs –degene die ooit recht van koop had op de garage achter het Polderhuis– en de uiteindelijke kopers. ter Keurs schijnt volgens deze 'doorgaans betrouwbare bron' 50.000 euro extra te hebben geëist, omdat de kopers te laat met het geld afkwamen. En dat kwam dan weer omdat de vergunning was ingetrokken op het moment dat ze het koopcontract al hadden ondertekend. De banken waren niet zo happig om te financieren. Buurman Arjen heeft dus indirect de nodige Röring veroorzaakt door de vergunning van Van Wiltenburg met succes onderuit te halen.

Overigens ook tijd gemaakt om foto-pagina te maken.

En overigens heeft Marcel Bergsma van Kakes BV nog steeds niet de reparaties gedaan die hij al een maand of anderhalf geleden had beloofd.

10 mei 2005 - Op weg naar mijn werk bel ik nog maar eens met Rense. Na enig heen en weer bellen blijkt dat het thermokoppeldraad in de wagen zit voor leverantie. Aan het einde van de middag blijkt er inderdaad een pakketje afgeleverd te zijn.

Omdat ik die avond een traditioneel lange vergadering van de deelraad heb, kom ik pas na 12 uur toe aan het installeren van die thermokoppels. Om vier uur lig ik in bed...

9 mei 2005 - ’s Ochtends eerst naar de rechtbank om beëdigd te worden als ambtenaar van de burgerlijke stand. Om tien uur rijdt er een vrachtwagen uit Losser voor, die twee pallets met Remmers Sanierputz aflevert.

Vervolgens komt tegen elven Thomas in zijn eentje terug in de Rustenburgerstraat voor een flinke week werk: alle buitenmuren moeten eerst voorzien worden van egalisatiestuc en vervolgens van rieten matten van 2 cm dik. Op de benedenverdieping is die stuclaag de genoemde Sanierputz: een speciale stuc met kristallen erin, die een vochtbufferende werking hebben.

Voor de eerste verdieping heeft Thomas een aanhanger met een ton leem meegenomen. Die scheppen we na de koffie eerst eendrachtig naar boven. Leem! Zoveel leem dat ik voor mijn leven kan ruilen tegen schapen, hout, graan of erts!

Ondertussen begint ik toch wel wat zenuwachtig te worden over het koper-konstantaan draad dat ik besteld heb bij Rense Instruments. Dat zou er allang moeten zijn, maar vandaag weer niks. Het wordt kritisch, want een aantal sensoren komen tegen de binnenmuur aan, en moeten geïnstalleerd worden voordat het stuc ertegenaan gaat. Viviane van Rense doet haar uiterste best, net als Thomas, die goedmoedig een aantal plekken vrij houdt.

Leem!

5 mei 2005 - Tijd voor het domme werk: de laatste resten oud stucwerk van de muren bikken, waterleidinkje verleggen. Ivo komt helpen met het afbranden van de balken op de eerste verdieping. ’s Avonds komt broer Daan. Zelfs nu ik geheel en al op zolder leef, is er nog logeerruimte! En een kater de volgende ochtend – maar dat had ik als student op de 30m2 beneden ook wel eens ;-)

4 mei 2005 - ’s Ochtends komt Thomas in zijn eentje terug op het werk. Goed geslapen, maar niet 'zoals thuis'. Hij heeft nog een halve dag nodig om de werkzaamheden voor deze week af te ronden. Volgende week komt hij terug, met de rietmatten.

Thomas Walter

3 mei 2005 - En als je dan thuiskomt na een complete dag en avond en route, blijken twee ramen verdwenen en vervangen door plaatwerk, staat je deur weer recht, is de benedenverdieping donker van de Remmers Dichtungschlemme, en heb je het gevoel dat er echt iets heel moois aan het ontstaan is!

Lothar en Olav zijn alweer naar huis. Ik had op een week gerekend, zij zijn na twee dagen al klaar voor nu. De ramen zijn mee ter reparatie in de werkplaats van Alfred Vinken. En een stuk deurpost is uitgezaagd als model om nieuwe te maken.

2 mei 2005 - De echte start van de derde fase renovatie Polderhuis. Om half negen ’s ochtends verschijnen Lothar Winz en zijn broer Olav al in de Rustenburgerstraat, even later gevolgd door Wolfgang Scheeres en zijn medewerker Thomas Walter. Die lui zijn al om zes uur uit Viersen vertrokken!

Lothar is de super-meubelmaker die ook een sleutelrol speelde bij de vernieuwing van het dak. Zijn timmermans-talent is kennelijk genetisch, want Olav blijkt net zo'n goede vakman.

Mijn benedenverdieping gonst opeens van de activiteit. Links zijn de timmerlieden aan het werk om de rotte balkenkoppen te vervangen, en de rest met stukjes Trespa weer gelijk te stellen, aan de rechterkant zijn Wolfgang en Thomas bezig met de eerste laag aan de onderkant van de buitenmuur: impregnatie met Kiesol: kiezelzuur. De eerste barriere tegen optrekkend vocht van onderen en van buiten.

Het gaat uitermate vlot, maar tegelijk met de ontspannen houding die ik ook de vorige keer mocht ervaren van deze vaklieden. Ik doe af en toe wat hand- en spandiensten en kan me verder op mijn eigen werk concentreren, rustig boven op zolder.

Tegen zessen zijn niet alleen de balken gerepareerd waar nodig, maar hebben ze ook een metalen draagconstructie gekregen, die later in de wandopbouw zullen worden weggewerkt. De laatste écht constructieve ingreep in het Polderhuis. Nu is het alleen nog maar opbouwen geblazen.

Wolfgang vertrekt alweer voor de lunch, want hij moet bij een prijsuitreiking in Mönchen-Gladbach zijn voor de mooiste gevel van 2004. Een gevel die hij heeft gemaakt.

Thomas –combinatie van popster en bouwvakker– gaat ’s middags onverdroten door met het vochtdicht maken van de onderste meters van mijn muren. Remmers Dichtungsschlemme. Laat maar komen die klimaatverandering!

Bier, natuurlijk. En vervolgens naar Downstairs, een bed and brakfast zonder breakfast, maar wel met drie bedden in de Van Ostadestraat. Ik ga maar weer aan het werk, 's avonds...

Thomas begint met Remmers Dichtungsschlemme, om de muren tegen binnendringend vocht te beschermen

Zo repareren de WInzen een balkenkop, die rot was. Stukkie eruit zagen, en vervangen door een passend gemaakt stuk nieuw hout. Inclusief profiel. Mooi!

Om het draagvermogen van de balken te vergroten, brengen Lothar (l) en Olav Winz een stalen draagconstructie aan onder balken.

Olav WInz – 9 jaar jonger dan zijn broer Lothar, maar even gouden handjes.

28 april 2005 - Met dhr. Rense van Rense Instruments BV doorgesproken wat we nodig hebben om mijn aanstaande Wandtemperatie-wand de komende jaren te gaan monitoren.

Omdat ik geen dikke binnenmuren wil vanwege isolatie, én geen vochtproblemen bij het houtwerk én een goed binnenklimaat wil hebben, en toch zuinig met fossiele energie wil zijn, gaan we een niet geheel oncontroversiële wandopbouw aan de binnenkant van de muren aanleggen. De 'verwarming' komt als 1 kilometer buis tegen alle buitenmuren aan, met slechts 2 cm rietmatten en 2 cm leemstuc ertussen. Een gewone HR-ketel gaat lauwwarm water (25˚C) door die buizen pompen. Daardoor verwarmen we de binnenruimtes via stralingswarmte tot 16 a 17 ˚C, maar verwarmen we ook de binnenkant van de buitenmuren tot ca. 10˚C. "Stoken voor de mussen", denkt de gemiddelde bouwfysicus en leek. "Wandtemperation," zegt Martin Breidenbach. Wandtemperatie dus, in rond Nederlands. Google, luister je mee? Een nieuw keyword...

Misschien. Martin en zijn Duitse companen, en ik in hun gevolg, denken dat het in de praktijk anders uitpakt, met positieve gevolgen op alle fronten, niet alleen het energiegebruik.

Maar dat willen we wél aantonen. En daarom heb ik de uitermate vriendelijke heer Rense nu aan de lijn. Zijn bedrijf maakt en verkoopt meetsensoren voor vocht en temperatuur. En hij lijkt er wel lol in te hebben dat er nu een particulier is die een wetenschappelijk experiment in zijn eigen huis wil uitvoeren. En denkt dus zeer constructief mee.

Dezelfde dag en avond mail en bel ik met Martin en zijn medewerker Heiner Baniza, om vast te stellen hóe we dat experiment precies gaan opbouwen. Ik had een voorstel gedaan over de mail, maar Heiner komt met een beter idee. Hij heeft er dan ook voor gestudeerd.

De volgende ochtend bestel ik 265 meter koper-konstantaan kabel bij Rense Instruments BV, alsmede een vochtprobe. Met dat draad gaan we een reeks van temperatuurmeetpunten aanleggen, op verschillende plekken in het huis, en zowel binnen als buiten.

Over drie jaar dus een wetenschappelijk artikel van Breidenbach et al. met de titel: "Das Wohltemperierte Haus – U-Werte im Labor und im Praxis."

27 april 2005 - Martin stuurt een uitgebreide email met de beschrijving van de wandopbouw, zoals hij die nu met stucadoor Wolfgang Scheeres en installateur Luther heeft doorgesproken. Die wandopbouw wordt maximaal 8 centimeter dik (dus slechts 2 cm dikker dan voorheen met de gipsplaten), en bevat rietplaten als isolatiemateriaal en verder een lasagna van stucsoorten: Dichtungsschlemme, Sanierputz, Klebeputz, Lehmunterputz... De Viersener totaalbenadering voor vocht, warmte, Klima en ruimtebehoud. Klik op het plaatje hiernaast voor een echte infographic.

26 april 2005 - Marcel Bergsma van Kakes BV aan de lijn. Hij heeft de Dienst Milieu & Bouwtoezicht wél op tijd op de hoogte gebracht, en heeft de fax nog liggen. Ook de afhandeling met stortbonnen zullen ze nog doen. Dus dat komt allemaal weer goed. Ik moet wat meer vertrouwen hebben!

25 april 2005 - Fred Roskam van Ab Riool komt langs om een offerte voor de HR-ketel te maken, die op tijd geïnstalleerd moet worden om de wandverwarming over drie weken in gebruik te kunnen nemen. Dan kan de leemlaag die er bovenop gaat goed indrogen.

Tegelijkertijd komt John Lonsdale langsfietsen. Een hele aardige, en nogal conceptuele architect van om de hoek, die vroeger bij het bureau Big House zat, maar nu voor zichzelf is begonnen op de Ceintuurbaan. Later een schnapps, John!

22-23 april 2005 - Zaterdagochtend. Ik transporteer nog wat laatste dingen naar zolder, als Barbara en Robert zich melden. House Wrecking Time!

Na een rustige start (nog wat spullen naar boven, elektriciteitsdoosjes afkoppelen), breekt het grote geweld aan. Twee koevoeten, een handmoker, twee klauwhamers, en beitels, en een forse dosis agressie maken een enorm kabaal.

Als Paul ook nog komt is het feest compleet. Als we om 14.00 uur buiten in de zon lunchen, zijn we al flink op streek. Maar tegen half zes is iedereen moe. Bijna alles is gesloopt en kaal.

’s Avonds richt ik de keuken verder in. Met passen en meten krijg ik alles in de kastjes.

Barbara en Robert, die schatten, komen op zondag terug om het werk af te maken. Weer een container vol, compleet volgestouwd door de vakkundige stuwadoorshand van Robert. En dan hebben we nog zoveel mogelijk gipsplaten voor recycling bewaard, net als heel veel tengels.

Mij is het eindelijk gelukt om alle balken in één helft van de begane gtrond helemaal blank te krijgen. Wat een rotwerk! Maar wel een mooi resultaat. Niet alleen maar afbraak, maar ook al wat zicht op de opbouw.

Aan het einde van de avond zit ik met open deur een biertje te drinken, en te kijken naar mijn mooie balken. Fietst er een stel langs. Zegt het meisje: 'Kijk, een bouwval.' Zegt die jongen: 'Maar ze zijn ermee bezig.' Bouwval, bouwval: pardon!?

21 april 2005 - Yes, het is me eindelijk gelukt om de geiser aan de praat te krijgen in de 'bijkeuken'. Precies op tijd, want morgen is de Return of the House Wrecking Party: de eerste verdieping gaat aan gort.

Ik weet ook nog mijn bed naar boven te krijgen, zodat ik voor het eerst sinds lange tijd weer op zolder slaap. Smûk, dat is het: ingeklemd tussen bureau, opslag en kasten. Een ouderwetse studentenkamer!

Op mijn antwoordapparaat Mark ter Voort van de Dienst Milieu- en Bouwtoezicht. Wanneer we beginnen met het funderingsherstel, want dan komt hij graag even kijken of we het wel volgens de milieuvergunning doen. Tsjees, heeft Kakes BV DMB niet op de hoogte gebracht van de werkzaamheden?

Briefje van SingelDam vastgoed: of ik mijn huis wil verkopen. Duh...!

18 april 2005 - Ik bel Marcel Bergsma van Kakes BV op om hem te herinneren aan zijn belofte nog een paar kleine klusjes te doen, na afloop van het funderingsherstel. Nee, dat doet hij deze week!

16 april 2005 - Pa & moe komen een dag klussen, nadat ze de avond ervoor mijn concert in Haarlem hebben bijgewoond. Mijn vader haalt voorzichtig het keukenblok op de eerste verdieping los, en samen tillen we die naar beneden, naar het kleine aanbouwtje achter. Dat wordt de komende maanden mijn keuken, én douche, én toilet.

Mijn moeder pakt ondertussen van alles in, maakt schoon, en krabt ondertussen nog wat balken kaal. Wat zijn ze weer multifunctioneel, die ouders van me!

Ik begin ondertussen aan het omleggen van de gas- en waterleidingen richting nieuwe provisorische keuken.

9 april 2005 - Ik begin met de verhuizing naar boven, op zolder. De komende twee, drie maanden wordt het kamperen, omdat de begane grond én de eerste verdieping tegelijkertijd onder handen worden genomen. De zolder raakt langzaam vol met dozen en kasten.

8 april 2005 - Jaa! Martin Breidenbach had nog een gaatje voor zijn vakantie om naar Amsterdam te komen. Het plan is dat de komende maanden weer allerhande Duitse vaklieden het binnenwerk van mijn huis gaan doen. Een beetje vooroverleg kan geen kwaad. In vier uur bespreken we zo'n beetje alles wat moet gebeuren, en hebben het over de kosten. De bodem van de schatkist komt nu toch echt in zicht: ik zal moeten kiezen wat ik belangrijk vind, en wat later kan.

In ieder geval moet er constructief nog het nodige gebeuren (balkenkoppen die verrot zijn, muren die aangemetseld moeten worden), en daarnaast moet de Warmtetemperatie geïnstalleerd: een innovatieve dunne warmtemuur, die niet alleen (prettige) stralingswarmte geeft, maar ook vochtvorming tegen de binnenmuur tegengaat én slechts 6 à 7 cm wandopbouw vergt. Een oplossing die Nederlandse bouwkundigen en milieutechnici doet gruwen, omdat het lijtk alsof ik voor de mussen ga stoken. Martin denkt daar anders over, en ik vertrouw hem daarin. Wat we wél gaan doen is sensors plaatsen in de muur, om de werking van de wandtemperatie de komende drie jaar te monitoren. Het wordt zowaar een wetenschappelijk experiment, zij het dat ik nog geen reguliere wetenschappers heb gevonden die het een interessante test vinden. Mwaah, dan maar zelf doen. Een doctor in de filosofie kan ook wel een meetreeks interpreteren, toch?

Martin heeft ook een voorbeeld van een Vrøgum-venster bij zich: omdat mijn huis een monument is, kunnen we de ramen niet vervangen door dubbelglas. Dus zetten we er een compleet nieuw raam aan de binnenzijde achter, waarmee de oude ramen uitsluitend nog een ornament-functie hebben!

2 april 2005 - Met een nieuwe slaghamer van de Bo-Rent, nu 10kg zwaar, maak ik de complete muren op de benedenverdieping vrij van stucwerk. Hard, zacht, los en vast: alles door elkaar. In de loop van de geschiedenis hebben zo te zien veel mensen geprobeerd wat aan het vocht in dit huis te doen.

Bij het opruimen van het puin kom ik zowaar een levende salamander tegen! Nu maar hopen dat Das & Boom er geen lucht van krijgt, want dan kan ik de renovatie wel op mijn buik schrijven.

Aan het einde van het weekeind is de container weer gansch vol. Hoeveel troep kan er uit een verdieping!

1 april 2005 - Marcel Bergsma komt om de oplevering definitief vast te leggen. Hij neemt twee nieuwe zijplanken voor de vensters mee, ter vervanging van de beschadigde. Weliswaar heeft hij nog niet het kozijn aan de buitenkant gerepareerd, en de bouwplaats naast en tegenover het Polderhuis schoongemaakt, maar 'dat komt goed'. We tekenen beide de opleveringsbrief.

26-28 maart 2005 - Tijd om zelf weer wat te doen. De Koevoet gaat in het plafond, dat bij de house wrecking party nog ongemoeid is gelaten. Gips, tengels en veel schroeven en spijkers. De verschillende lagen van dit huis komen langzamerhand weer tevoorschijn. Zelfs de aansluitingen voor oude gaslampen.

Bij de Bo-Rent huur ik een slaghamer, en ga met de muren aan de gang: alle oude stucwerk moet eraf. In de meeste gevallen is dat erg makkelijk: je hoeft maar te kijken, of het dondert er al vanaf. Maar zeker op plekken waar het vocht al decennia een probleem was, hebben eerder verbouwingen ook wat steviger zaken tegen de muur geplakt: cementachtige stuc. Dat vergt wat meer van mijn slaghamertje. Of het daar aan ligt, of aan gewone slijtage in dit huurding zelf weet ik niet, maar na een uur of twee begeeft het apparaat het. Bah, ik had graag de hele benedenverdieping gedaan!

Verder maar met het plafond. In de oude keuken zitten daar nog honderden spijkertjes in het plafond, van oude betimmeringen. Die moeten er allemaal uit, want ik wil eigenlijk niks meer tegen mijn plafond aan hebben, qua betimmering. Een rotwerk!

Bij het slopen van het plafond krijgt ook de rest van de schouw het laatste zetje, en valt naar beneden. Ik zoek alle handvormsteentjes uit de puinhoop die nog de moeite waard zijn (dat kun je horen: een goede baksteen klinkt anders dan een slechte).

Stucwerk verwijderd. Rustiek muurtje is het resultaat.

24 maart 2005 - Cees Jongens en Marcel Bergsma van Kakes BV komen langs om de oplevering te bespreken. Wat moet er nog gebeuren? Dingetje hier, dingetje daar, maar het grote werk is verricht, én geheel volgens planning.

20 maart 2005 - Zondagochtend half negen. Arjan en ik slapen uit van een zware kroegavond gisteren. Beneden horen we opeens een accu-boormachine. Hmmm? Arjan, alert op inbrekers, snelt naar beneden, waar voorman Marcel Bergsma het zijraam blijkt terug te plaatsen. Op zondagmorgen! Hij heeft wel hart voor de zaak.

Benjamin maakt ugali, traditioneel Keniaas maïsgerecht. Als hij met Barbara en Robert de hort opgaan, was ik mijn ramen. Dat was wel nodig ook. En natuurlijk komt er dan allerlei volk buurten, zeker op zo'n mooie dag als vandaag. Op het moment dat ik Florrie & David, en hun Engelse gasten uitleg wat ik aan het doen ben met het Polderhuis, stort de schouw in de voormalige keuken spontaan, en met een donderend geraas in. Lekker makkelijk: hoef ik die niet meer te slopen...

De schouw dondert spontaan naar beneden.

19 maart 2005 - Joop & José uit de Kuipersstraat hebben een uniek uitzicht op de achterkant van het Polderhuis. Met de sneeuw erbij geeft dat interessante plaatjes, die ze me toestuurden. Dank!

’s Avonds hoog bezoek uit Kenia, vriend Arjan en hardloper Benjamin, die net de City-Pier-City-hardloopwedstrijd heeft uitgelopen. Nog niet echt hoog geëindigd, maar het is een begin!

16 maart 2005 - Het beton is beloopbaar, het water is aangesloten. Het Polderhuis staat nu officieel op nieuwe poten! Je ziet er niks meer van (Nou ja, binnenkort dan, ;-) ), maar het is wél een belangrijke stap richting de voltooiing van dit project. Nu gaan we weer opbouwen!

15 maart 2005 - Zoals verwacht vind ik bij thuiskomst een vloer met een dikke laag nat beton én de geur van vers cement. Ik geef mezelf op slinkse wijze toegang tot mijn huis, omdat de trap vanzelfsprekend ontbreekt. Vanochtend enige preparaties daartoe voorbereid. Toch even bang dat de politie dan net langs komt...

Wat minder is, is dat de complete watervoorziening is afgesloten. Afgesproken was dat die vóór de betonstort zou zijn verlegd, maar dat was gisteren niet gebeurd. Dus is de boel maar noodgedwongen afgebroken. Geen water dus, alhier. En je tanden poetsen met spa rood.

14 maart 2004 - Mailtje van Kok Veerman van het stadsdeel Oud Zuid, dat hij er in is geslaagd om nu toch eindelijk de gewenste handtekeningen onder de declaraties voor het NRF (onder meer voor de aannemer Kakes) heeft weten te krijgen. Het NRF is nogal ambtelijk. Alle declaraties bij hen moeten eerst door de gemeente zijn ondertekend. Veerman deed dat prompt, maar het NRF vond hem weer niet bevoegd genoeg en stuurde de zaak weer terug naar het stadsdeel. Ondertussen mag ik wél elke maand dokken voor rente en aflossing. Maar Veerman is een kanjer!

14 maart 2004 - Commissie Welstand publiceert haar oordeel over de nieuwbouwplannen van Johan van Hilten áchter het Polderhuis. Zoals te verwachten was had de commissie bezwaar, maar geen ernstig bezwaar. Ze vindt het decor met zinken verspringingen en ramen van verschillende grootte teveel een "dazeling painting" vormen, terwijl een rustiger achtergrond voor het Polderhuis gewenst is. Met het bouwvolume gaan ze wel acoord, net als de vorige keer.

11 maart 2005 - Ron de Waal van Bouw- en WoningToezicht komt met een collega langs om te controleren of het werk in orde is. Goede timing, zo vlak voordat het beton gestort gaat worden. Hij is tevreden, en Marcel bestelt gelijk 8,5 m3 beton voor dinsdag.

10 maart 2005 - De betonvlechters leggen in een halve dag 30m2 vlechtwerk op de bodem. Dat doen ze prima. Minder blij ben ik met de manier waarop ze met de watertoevoer en de watermeter omgaan. Die wordt rücksichtslos omhoog getrokken, zodanig dat er zelfs lekkage ontstaat. Dit lijkt me één van de typische problemen die je tegenkomt als je als aannemer heel veel uitbesteed aan onderaannemers, zoals Kakes doet. Vooralsnog hebben ze alleen het toezicht en de logistiek gedaan.

9 maart 2005 - Nog steeds ziek. Blèhh. Slappe hap. Beneden gebeurt ook weinig. Marcel Bergsma komt af en toe wat water wegpompen, om de werkvloer droog te houden, en installeert vandaag styrofoam in de kassen en dicht ze min of meer af met purschuim. Purschuim! Ik dacht dat ik er vanaf was, van die abjecte allesvuller van de moderne bouw.... Grrr.

7 maart 2005 - Ik ben en blijf ziek. ’s Ochtends geef ik Marcel Bergsma nog even door waar een rioleringspijpje moet komen, en duik dan weer mijn bed in. Beneden hoor ik blubberende geluiden: cement. De werkvloer voor de betonvlechter die morgen komt.

’s Middags blijk ik gevangen te zitten: geen trap, nat cement beneden, en een hoofd vol snot. Wachten tot morgen, tot het droog is. Geen punt: ik moet toch uitzieken. Kennelijk heb ik daar nat cement voor nodig.

4 maart 2005 - Kassen en gaten in de muur. De hele onderkant van mijn huis lijkt wel een gatenkaas.

3 maart 2005 - De gehele vloer is ontgraven, de paaltjes zijn afgezaagd en er zijn voetjes opgeplaatst, waarmee de palen worden verankerd in de constructieve betonvloer. Die zal via kassen ('gehakte gaten') in de muur worden verbonden met de bestaande muren. Vanmiddag leek het of een graffitti-artist bezig was geweest, maar het waren aanwijzingen voor de plekken waar die kassen moesten komen.

Ondertussen weer een mooie spreuk tegengekomen achterop de pick-up van de werklieden: 'verboden om zonder steunpoot zich onder de kippende laadbak te begeven'. Dat je het weet...

2 maart 2005 - Het sneeuwt! En niet zo'n beetje ook! Dikke pakken liggen er. Niets weerhoudt de mannen van BreakDown Sloop Support er echter van om de bodem onder mijn huis nog eens even flink uit te gaan graven. Hup, een container van 6 m3 vol drek, en dan is er nog maar één helft gedaan. Zie foto-pagina. Nu wordt het toch ook wel tijd voor wat stutwerk, want waar steunen die muren nu eigenlijk nog op? We zitten nu al op zo'n diepte dat het grondwater aan de oppervlakte komt.

’s Avonds leuke email van Martin, met foto van de klokkentoren die Zimmermeister Alfred Vinken en zijn mannen laatstelijk hebben nagemaakt volgens een oud –en afgebrand– origineel. Zie foto hiernaast. De daktruuk, maar nu weer met een klokkentoren.

1 maart 2005 - Gisteren hebben Willem en Kees de laatste twee palen geslagen, terwijl ik boven ziek op bed lag. Griep, na een inspannend weekeinde met cd-opnamen met mijn koor. Vandaag hebben ze alle apparaten weggehaald, en de rotzooi opgeruimd. De boel is weer leeg beneden. Behalve dan vier paaltjes die een halve meter de grond uitsteken. Het lijkt niks, maar ze steken allevier tot 19 meter diepte!

25 februari 2005 - ’s Morgens vroeg is de muur er al lang en breed uit en zijn Willem en Kees bezig om de machine naar de linkerhoekpunt van mijn huis te rijden. Er is ook een nieuw gezicht –Georg uit Frankfurt– én nog een nieuwe machine: de menginstallatie. Die is dan ook echt nieuw: nog nooit gebruikt. Een buitenmaats keukenmixer van drie kubieke meter eigenlijk. Daarmee moet de grout gemengd worden, het cement met water dat via de boorkop naar buiten wordt geperst tijdens het naar beneden schroeven van de palen.

Het wachten is op een hydraulische koppeling, die nog ontbreekt. Met de ladder klim ik naar het zolderraam – het trapgat is onbereikbaar vanwege de machine– en zet nieuwe koffie. Dan arriveert ook Martin, zodat we ons overleg voort kunnen zetten over de te ondernemen stappen in de komende maanden. Dat wordt nog strak plannen én strak budgetteren. En het beste is als ik toch twee verdiepingen tegelijkertijd vrij kan hebben voor het installatie-, timmer- en stucwerk. Mijn scenario van opschuiven –eerst de benedenverdieping af, dan de eerste etage– lijkt dus toch niet zo handig.

Ondertussen gaat de eerste paal de grond in! Een fantastisch gezicht: met een enorme vaart glijden de paaldelen van 1 meter 20 de grond in. Machine schroeft zich van de paal af en komt omhoog. Dan wordt een nieuwe paal lichtjes op de vorige geschroefd, de machine wordt er weer bovenop gezet, om vervolgens het nieuwe stuk naar beneden te draaien. En dat 16 keer. Binnen een uur is het gebeurd.

Zo slagen Willem, Kees en Georg erin om vandaag twee palen de grond in te krijgen. Maandag verder. De mooie fonkelnieuwe keukenmachine van drie kuub wordt gespoeld: het spoelwater beland in een container tegenover mijn huis. Netjes!

Ik breng Martin naar het station, en bij thuiskomst is collega Onno er, om een workshop voor volgende week voor te bereiden. Even omschakelen...

24 februari 2005 - De heimachine ziet er prachtig uit. Eigenlijk is het geen 'hei'-machine, maar een groutboor, die een zacht soort grout uit de boorkop spuit terwijl hij de grond in dringt to ongeveer 19 meter diepte. Die grout wordt vervolgens vervangen(?) door harde grout. Het lijkt hier de Noord-Zuidlijn wel.

Het is al een hele klus om die machine binnen te krijgen, en dan nog een klus om de bocht te maken in dat kleine huis van me. Het raam is maar net breed genoeg, de kamer is eigenlijk al te smal. Maar met passen en meten slagen Willem en Kees erin de machine binnen te krijgen. Zie de foto’s.

Maar dan: de bocht nemen gaat niet: de muur tussen de keuken en de woonkamer zit in de weg... Marcel stelt voor die weg te breken, net als de trap. Mmmm, eerst maar eens met Martin en de constructeur overleggen.

Martin, Wolfgang en Lothar zijn nog onderweg uit Duitsland, maar Martin twijfelt over het weghalen van die muur. Kan telefonisch in ieder geval geen besluit nemen. De constructeur is onbereikbaar.

Annemieke en ik gaan kijken naar de Strida-fiets, waar zij haar oog op heeft laten vallen. Als we een drie kwartier later terugkomen, heeft Marcel van de gelegenheid gebruik gemaakt om maar vast de trap en de keukenschouw af te breken. Wat hem betreft gaat hij morgenvroeg aan de slag om die muur weg te krijgen.

Enigszins overrompeld haal ik mijn ladder, om op zijn minst naar boven te kunnen nu de trap weg is. Dan komt de Duitse delegatie aanrijden. Een schoon weerzien! Na de koffie gaan de heren aan de slag om zoveel mogelijk de werkzaamheden in kaart te brengen die ná het funderingsherstel plaats moeten vinden. Dat is nogal wat. Maar het begint wel op de eerste zetten van het eindspel te lijken. We denken nu al over gevelherstel, de opbouw van de binnenmuren inclusief warmte-temperatie, de plaats van de keuken...

24 februari 2005 - Gisteren geïnstalleerd als raadslid van Stadsdeel Amsterdam Oud Zuid, en vandaag de palen onder mijn huis! ’s Morgens tegen achten arriveren Kees en Willem van De Waalpaal met een groot aggregaat voor de heimachine, en een stapel hele dikke onderleggers. Het raam moet nog verder worden uitgehakt om voldoende hoogte te krijgen.

En rond half elf verschijnt ook de machine zelf. Knap staaltje techniek. Terwijl ik dit schrijf schudt mijn huisje van het afladen van de machine, en kringelen er witte uitlaatgassen langs mijn raam van het aggeregaat dat net is opgestart. Es geht los!

23 februari 2005 - Bericht van de voorman: morgenochtend gaat het los met de heipalen. Wat bleek: de oorspronkelijke heier die ze in gedachten hadden en die een offerte had uitgebracht, bleek nu terug te krabbelen: allerlei dingen konden opeens niet, of niet op korte termijn. Nu heeft kakes een andere heier weten te regelen die morgen aan de gang kan. Kakes houdt zich tóch aan de planning, wat helemaal leuk is, omdat nu de Duitse gasten een en ander kunnen bewonderen.

22 februari 2005 - Dinsdagmiddag. Doodse stilte beneden. Er gebeurt helemaal niks. Vervelend. Ik had heel erg gehoopt dat de palen de grond ingaan de komende drie dagen, omdat de Duitse Delegatie van architect Martin, Zimmermeister Alfred en Putzmeister Wolfgang dan kan zien tot welk technologisch vernuft onze lokale aannemerij in staat is. De Waalpaal, Amsterdams trots en redding.

21 februari 2005 - Maandagochtend. Ik vertrek naar Lelystad, de bikkels van Break Down komen terug om de rest van de rotzooi op te ruimen.Als ik om zes uur terug ben is de hele benedenverdieping een zandvlakte. En zo'n 15-20 cm lager dan wat ik gewend ben. Even wennen bij het bestijge van de trap!

Voor de rest doet de firma Kakes het rustig aan. Volgens hun eigen planning zouden ze vandaag en morgen met stutten bezig zijn, maar kenelijk komt het niet zo nauw. De voorman die ik aan de telefoon heb vandaag meldt zelfs dat het nog maar de vraag is of de heimachine beschikbaar is deze week. Hij zal me terugbellen. Hoezo 'planning'?

Jan Selen van Visueeldenken.com belt me ’s middags op: wat is er met je huis gebeurd? Hij komt een digitale opname van Klokhuis van vorige week brengen, waarin ik figureer als proponent van een nieuwe kippenstal. Ik stel hem gerust: het is maar funderingsherstel.

20 februari 2005 - Martin Breidenbach aan de lijn. Hij komt a.s. donderdag samen met Alfred Vinken en Wolfgang Scheeres uit Duitsland naar Amsterdam. Natuurlijk ook om te zien hoe er 19 meter lange palen onder het Polderhuis geschroefd worden, maar ook om allerhande afspraken te maken over het vervolg: reparatie van de gevel en eventueel leemstucwerk aan de binnenzijde (Wolfgang), en de reparatie van allerhande houtwerk, de trap, de vensters en ramen (Alfred). Als Martin slaagt wordt het een uitgebreid bezoek, dat tot vrijdagavond duurt!

19 februari 2005 - Overdag het 40-jarig huwelijksfeest van Kees en Martha Romeijn – de ouders van Annemieke. Kom ik thuis, heeft er weer een kleine aanslag plaatsgehad: tien ruiten aan de achterzijde van mijn huis kapot, raamsponning van de deur vernield, twee spiegels tegenover de deur kapot, acht bakstenen in mijn huis.

Een goede geest heeft een plaat voor de deur en het raam gezet. José op mijn antwoordapparaat: het was weer bal. Groepje van vier jongeren van waarschijnlijk bekende afkomst hadden zin in een verzetje en zijn met een stuk kozijn dat buiten lag en een paar handenvol bakstenen uit de container aan het werk gegaan, kennelijk om Break-Down sloop support bij te staan. Buurman Martijn is naar buiten gelopen en heeft ze verrot gescholden. Een en ander gebeurde rond zes uur vanavond, terwijl het nog licht was.

Gvd. Het zal toch niet weer de Diamantbuurt-gang zijn? Ik denk direct terug aan de Marrokaanse jongens die zes jaar geleden mijn deur met veel geweld insloegen, omdat ik een foto van ze had gemaakt, omdat een stel van hen een autoruit had ingeslagen. Scary. Zou het een verlate wraakactie zijn? Waarschijnlijk niet: dit groepje (twee meisjes en twee jongens) was toen nog net te jong, want José, Martijn en Priscilla schatten ze op 14-16 jaar.

Direct met Martijn naar de politie, foto's kijken. Het fotoboek is echter weg, maar de politieagente doet wat ze kan met wat ze wel heeft. Geen resultaat. Martijn vindt het maar moeilijk: 'al die types lijken op elkaar!'. En hij wil geen onschuldigen aanwijzen. Hij maakt een nieuwe afspraak voor maandag als het fotoboek weer terecht is.

Thuis probeer ik eerst telefonisch aangifte te doen, maar dat kan volgens de centrale niet, omdat de dader bekend is. 'Maar die is nog niet bekend, d'r is alleen een getuige die mogelijk iemand kan aanwijzen.' 'Ja, maar als dat gebeurt is er een bekende dader en dan hadden we geen telefonische aangifte op mogen nemen, zo is de wet.' Bureau Ferdinand Bol overtuigt ze dat ze wél aangifte mogen opnemen, maar dan blijk ik op korte termijn geen afspraak te kunnen maken. Op lange termijn ook niet, want dat doen ze niet. Of ik maandag terug wil bellen om een afspraak voor donderdag te maken. Zucht...

Daarna maar weer mijn bezem gepakt, de rommel opgeruimd, en de zoveelste plaat voor mijn deur geschroefd. Langzamerhand word ik dit aspect van de stad, of van dit huis, een beetje moe.

Achterdeur volledig vernield na creatieve bijdrage van straatjongeren uit de buurt.

18 februari 2005 - Rond 8 uur arriveren twee heren van 'Break-Down sloop support'. Bikkels, naar eigen zeggen. Dat blijkt: als ik om kwart voor negen er tussenuit piep is de halve vloer al weggedrild. Bij thuiskomst, ’s avonds laat, is driekwart van het puin afgevoerd naar de container tegenover mijn huis. Een zandvlakte in mijn woonkamer. De rest van mijn huis is bedekt onder een fijn laagje stof... Ik pak de stofzuiger.

De foto’s bekijk je hier.

17 februari 2005 - Kakes gaat aan de gang, uiteindelijk. Om toegang te maken voor de palenschroefmachine van 1.80 m blijkt mijn raam nog te laag. Dan maar een stuk uitgehakt (zie foto rechts). Op zich is daar niet veel aan verloren: de vensterbank was toch al verrot, en de stenen lagen vervaarlijk los... Morgenvroeg begint de sloop van de vloer.

14 februari 2005 - Om 7 uur ’s ochtends ben ik ter plekke om Marcel Bergsma van Kakes BV te ontvangen. Hij is erg tevreden over de sloopwerkzaamheden: ze kunnen direct beginnen. En omdat ze speling hebben ingebouwd voor 'onvoorzien' blijken ze vandaag verder niks te doen. Als ik na een dag werken thuis kom is er verder nog niets veranderd in mijn huis.

13 februari 2005 - Ik doe de laatste dingen op de benedenverdieping. Een geheel lege en kale ruimte, die desondanks een enorme sfeer heeft. Wonderlijk: hier heb ik 17 jaar van mijn leven gewoond, en nu is het leeg. En toch ben ik niet verhuisd. Of toch: ’s avonds zit ik intens tevreden boven een kop soep en de compacte Trouw en ik waan me in een nieuw huis, met nieuwe regels. In plaats van beneden, leef ik nu compleet boven.

Laura komt langs om een sollicitatiebrief te tikken. Ik maak ondertussen een afsluitbaar luik naar de zolderetage.

12 februari 2005 - House wrecking party! Florrie, David, Oene, Barbara en Annemieke komen me helpen om de complete benedenverdieping leeg te slopen. En dat lukt wonderbaarlijk snel. Halverwege de middag is het grootste werk gedaan. Een gaslek zorgt echter voor vertraging. Oude koperen leiding die op het punt van breken stond bezwijkt onder het geweld van Oene’s machtige slopershand. Voor sluitingstijd van de winkels weet ik nog een nieuwe gasleiding aan te leggen. Lekker ouderwets gasfitten! De foto’s bekijk je hier.

Een kaal huis en een bomvolle container zijn het resultaat.

Broer Jan komt later op de avond aanwaaien. Die kwam niet om te slopen...

11 februari 2005 - Ik ben al ver gevorderd met de 'verhuizing naar boven' maar vandaag kom ik een heel stuk verder, dankzij de inspirerende hulp van Annemieke. Nu is niet alleen mijn kantoor naar boven, maar ook de keuken en de woonkamer. Het wordt al angstwekkend leeg op de begane grond.

’s Avonds laat komt zus Ankie met dochter Miek. Leuk!

2 februari 2005 - Cees Jongens en Marcel Bergsma van Kakes op bezoek – ter kennismaking en het maken van nadere afspraken voor de Grote Operatie die vanaf 14 februari gaat plaatsvinden. Hun planning vind je hier.

21 januari 2005 - Start gemaakt met het leegruimen van de benedenverdieping. Fundamentele actie op zichzelf: ik woon hier al bijna zeventien jaar, en al die tijd heb ik mijn werk beneden gedaan, de laatste jaren als omineuze sfinx achter het raam aan de voorzijde. Die tijd is nu voorbij. Mijn kantoor gaat naar zolder.

Voor het nieuws van vóór het funderingsherstel klik je hier.