WerkzaamhedenPolderhuis december 2001

De aanloop:
3 januari tot 4 november 2002

WerkzaamhedenDak in aabouw!

Hieronder het verslag van mijn eerste tien maanden als eigenaar van het Polderhuis. Met veel gedoe, Kafka, vergunningen en onduidelijkheden. Maar ook met een inspirerend nieuw contact met een Duitse architect, waardoor het allemaal toch nog goed kwam.

4 november 2002 - Laatste vergunningaanvragen de deur uit. It sil hêve! Een mooi moment om dit verslag onder te brengen onder 'oud nieuws' en aan een nieuw hoofdstuk te beginnen: The return of the roof of the Polderhuis.

4 november 2002 - Thuisgekomen komt er een zwaar emailtje binnen uit Duitsland. De eerste foto's uit de werkplaats van Alfred Vinken. Wat is ze mooi!

Bernhard Kroppen past de dakpannen

4 november 2002 - Afspraak met de ambtenaar van REO en Marleen Slooff van Monumentenzorg op het stadsdeelkantoor. Middag vrijgenomen om daarbij te kunnen zijn. Gek, ik ben er zenuwachtig over: wat nou als ze ontdekken dat ik al begonnen ben? Gaan ze dan niet heel moeilijk doen? Ik zou niet weten waarom, maar toch: een beetje Kafka was mijn mars door de instituties toch wel de afgelopen maanden, dus zo langzamerhand ben ik op alles voorbereid.

Het valt allemaal mee, natuurlijk. Al dat gedoe van de afgelopen twee maanden blijkt te maken te hebben gehad met onduidelijkheden over de bevoegdheden tussen Monumentenzorg en het stadsdeel vanwege de invoering van het stadsdeel Centrum. De Dienst Binnenstad deed vroeger dit soort klussen (ook voor de rest van de stad), maar dat is nu dus een eigen stadsdeel. Met als gevolg dat noch Slooff, noch de ambtenaar van REO precies wisten hoe ze dit nu toch moesten aanpakken. Nu weten ze het wel, en maken me dat duidelijk. Wat ik eerder al opmaakte uit die brief van Monumentenzorg, blijkt te kloppen.

Opgelucht meld ik dat we volgende week beginnen. "En hoe lang duurt het dan?" "Een week...", antwoord ik. Verbaasde en ongelovige gezichten. Dat kan niet. Ja, dat kan wel! Tenminste als je Martin Breidenbach en Alfred Vinken achter je hebt.

De koning te rijk, en als een kind zo blij stap ik het stadsdeelkantoor uit.

29 oktober 2002 - Ondertussen nog steeds geen subsidiebeschikking. De ambtenaar van REO heeft nog een en ander 'uitgezet'... Ik bel maar weer eens. Ze vraagt of ik 'die brief van BMA' ook gehad heb waar zij een afschrift van heeft. Ik weet van niks. Hé, dat is gek. Ze leest wat passages voor: 'subsidie op termijn', '100% van de subsidiabele kosten', 'budget gereserveerd'. Langzaam dringt het tot me door, en de waarheid komt pas goed over als ik de brief krijg doorgefaxt: er blijkt gewoon een flink bedrag (en dan bedoel ik: heel wat flinker dan ik had gedacht) gewoon gereserveerd te zijn voor het Polderhuis. Misschien al tijden! En als particuliere eigenaar kom ik voor 100% subsidiëring van de kosten voor renovatie in aanmerking.

Ik ben even stil: ik dacht altijd dat er maximaal 30% subsidie inzat, en ook dat vond ik al heel wat. Maar dit is veel meer dan waar ik op hoopte! Fantastisch, want nu kan ik met dubbele of driedubbele vaart aan het werk. Wow!

28 oktober - 1 november 2002 - Een hectische week begint. Er moet nu op stel en sprong van alles geregeld worden. Vergunningen voor het plaatsen van het dak op het pleintje, en voor de steigers, verkeersmaatregelen, containers, de steigers zelf, mobiele kranen op dinsdag en woensdag, Mijn fax-modem wordt er heet van. Gelukkig werkt iedereen bij het stadsdeel e.o. mee, en reageert snel en adequaat.

Ondertussen heeft Martin een Vertrag opgesteld en die gaat een paar keer heen en weer. Ze kunnen alles nog steeds doen voor de prijs die ze in juli hadden berekend, en dat doen ze zelfs op een basis die ik hier in Nederland niet zag: als er minder werk blijkt te zijn, dan rekenen ze minder. Niet ingecalculeerd noodzakelijk meerwerk is voor hun risico. Ongelooflijk hoe je in vertrouwen op deze manier zakelijk met elkaar kunt zijn.

Alfred Vinken en zijn mannen leggen deze week de eerste hand aan het dak, in hun werkplaats in Viersen. De zaak loopt, en kan niet meer worden gestopt. Leuk!

22 oktober 2002 - Ik hak dan maar gelijk de knoop door: Losgehen! Op de gok af dat de beschikking niet op tijd af komt, maar ja: in alle redelijkheid zullen ze toch moeten begrijpen dat een nieuwe winter onder zeil toch echt niet meer kam –in ieder geval niet vanwege een of ander regeltje, waar me de zin van ontgaat.

Ik bel Martin om mijn besluit door te geven, en dezelfde avond stuurt hij een uitgewerkte planning op, die hij in overleg met Alfred Vinken heeft opgesteld.

22 oktober 2002 - Martin Breidenbach mailt. Er moet nu toch beslist uitsluitsel komen, als we in de week van 11 november willen beginnen. Zo niet, dan is de kans groot dat we het over de jaarwisseling, en misschien nog wel veel later heen moeten tillen. Twee uur later mailt de ambtenaar van REO: "heb even geduld; er moeten wat administratieve handelingen verricht worden om de beschikking op te stellen.Hierover zijn werkafspraken gemaakt. Ik schat in dat de beschikking begin volgende week gereed is." Now we're talking. Ik bel haar op om te vragen hoe zeker een en ander is, en hoe 'administratief' die handelingen zijn (een postzegel plakken is tenslotte ook administratief). "Hang me er niet aan op, maar de kans is groot.", antwoordt ze.

21 oktober 2002 - De ambtenaar van REO heeft nog niets van zich laten horen... Dit loopt mis.

15 oktober 2002 - Ambtenaar van REO gebeld. Ze moet de wethouder spreken, en daar heeft ze woensdag een afspraak mee. Ze wordt wat geirriteerd van mijn gebel. "Ik wil je niet vermoeien met de procedures." zegt ze. Ik smeek haarom dat wel te doen: "ja, vermoei mij!". Maar ze houdt voet bij stuk: "Nee, dat lijkt me beter van niet. Ik laat het wel weten als er nieuws is."

Het feit dat ze de wethouder moet spreken klinkt mij in ieder geval goed in de oren.

10 oktober 2002 - Ambtenaar van REO gebeld. Ze moet nog iemand consulteren die volgende week van vakantie terug is...

9 oktober 2002 - Nog steeds geen duidelijkheid bij het stadsdeel over het vervolg. De ambtenaar van REO laat niets los. Martin Breidenbach mailt me dat de tweede week van november de laatste mogelijkheid is voor Alfred Vinken en zijn crew.

3 oktober 2002 - De brief van BMA is bij de ambtenaar van REO aangekomen, maar ze kan me nog steeds niks zeggen over de procedure. Han van der Zanden slaakt een diepe zucht als ik hem vertel dat het stadsdeel niet goed lijkt te weten wat het vervolg van de subsidieprocedure is. Dat is hem al ettelijke malen overkomen met Oud Zuid, en elke keer heeft hij een handboekje opgestuurd waar het allemaal precies instond. Volgens hem moet het stadsdeel gewoon de subsidie verlenen, zij hebben er een budget voor, niet BMA. Die doet alleen de berekening van de subsidiabiliteit, als een soort service. Positief hieraan is, dat er volgens hem dus geen route langs de centrale stad nodig is: het stadsdeel kan de subsidie zélf verlenen. Nog een kans? Ik meld het direct aan Martin Breidenbach.

1 oktober 2002 - Na herhaald bellen met Martin Touber, die maar steeds geen brief van het stadsdeel zei te hebben gekregen, hoor ik van Han van der Zanden van hetzelfde bureau Monumentenzorg dat de berekening al gemaakt is en op 20 september verstuurd aan het stadsdeel. Ik bel als de sodemieter de ambtenaar van REO, maar die heeft nog niks op haar bureau gekregen. Maar ja, de post komt binnen op de Koninginneweg, en dan duurt het wel weer een week ofzo voordat die post naar de Karel du Jardinstraat wordt verscheept...

Ik vraag aan haar of zij me kan uitleggen wat nu de verdere procedure zal zijn. Ze begint zowaar te melden dat de aanvraag weer terug moet worden gestuurd naar BMA, omdat zij over het budget zouden gaan. Hier klopt iets niet....

9 september 2002 - De ambtenaar van REO stuurt de subsidieaanvraag door naar het Bureau Monumentenzorg, om de subsidiabiliteit te berekenen, en ik krijg een ontvangstbevestiging. Ze dringt bij BMA op spoed aan.

8 september 2002 - Karolina stuur nog een paar nuttige opmerkingen over de begroting op. Genoeg om de boel af te ronden. Ik maak de begroting af, voeg de technische verklaringen van Martin over de aparte isolatiemethode toe, en fiets naar de Karel du Jardinstraat om het subsidieverzoek officieel in de brievenbus aldaar te deponeren. Vanwege de haast met deze procedure stuur ik het geheel ook als pdf-document naar de ambtenaar van REO én naar Martin Touber. Nu telt elke dag winst!

5 september 2002 - Martin Breidenbach stuurt een geweldige email terug met een uitgewerkt, Duits-gründlich antwoord op de technische vragen over de isolatie en luchtafdichting. Over doordachtheid gesproken: hij weet echt van wanten als het gaat om daadwerkelijke duurzaamheid, en dat bevalt me zeer. Binnenkort maar een aparte afdeling op deze site maken over 'duurzaam bouwen'.

Telefonisch bespreken Martin en ik de planning: oktober zou ideaal zijn om aan de slag te gaan. Daarna werkt het weer waarschijnlijk niet mee, en is de werkplaats van Alfred Vinken beschäftigt met andere werkzaamheden. Ergo: als die subsidie niet snel los komt, zit er een kans in dat we pas in het (vroege) voorjaar van 2003 aan de slag kunnen. Martin blijft optimistisch: als het meezit kunnen we de 27e september én het dak in wording in Viersen bewonderen én naar het concert gaan dat hij dan organiseert in zijn Bauernhof. Ik hoop het Martin, ik hoop het...

4 september 2002 - Tijd om naar het postkantoor te gaan. Een dikke enveloppe, dat valt mee. En wat schetst mijn verbazing: bij besluit van 29 augustus heeft het DB van stadsdeel Amsterdam Oud Zuid besloten alledrie mijn vergunningaanvragen te honoreren. Dit is echt ongelooflijk: het betekent dat er na woensdag 28 augustus in record-tempo aan de afwikkeling van mijn verzoek is gewerkt.

Ik koop een grote bos zonnebloemen en fiets naar het stadsdeelkantoor aan de Karel du Jardinstraat. De behandelend ambtenaar is niet daar, maar op de Koninginneweg, dus fiets ik daarheen. Hij heeft telefoondienst. Ik wacht een kwartier om hem de bos bloemen te overhandigen, onderwijl bespied door talloze wachtenden in het zweterige hokje aan de Koninginneweg, die zich afvragen of dát de manier is om eerder geholpen te worden.

Als hij tevoorschijn komt, is hij zichtbaar onthand met de bloemen: dit kan hij niet aannemen. Als ik zeg dat het geen omkoping is, omdat het resultaat er al is, en hij de bloemen ook op de afdeling kan zetten, accepteert hij ze. In tijden van bouwenquetes zijn zelfs zonnebloemen al verdacht...

2 september 2002 - Thuisgekomen van mijn werk vind ik een briefje van de postbode, dat er een aangetekend stuk voor me is van Stadsdeel Asd Oud Zuid. Wat zou dat wezen? Een civiele procedure, aangespannen op Oud Zuid briefpapier? Een officiële verklaring dat het stadsdeel de termijn met vijf maanden verlengt? Ik vrees het ergste.

31 augustus 2002 - Omdat Martin Touber voor het subsidieverzoek een nog veel gedetailleerdere vijfkolomsbegroting wil hebben dan we nu hebben, besteed ik een ganse zaterdag aan het uitwerken van die begroting, zoveel mogelijk ieder balkje en spijkertje dat we denken te gaan gebruiken specificerend. Ik snap wel dat de gemeenschap inzicht wil hebben in waar de poet naar toe gaat, maar het kost wel een hoop tijd!

De resulterende Kostenvoranschlag stuur ik naar Karoline Filipiuk van het bureau van Martin Breidenbach. Tegelijkertijd stuur ik hem zelf een aantal technische en bouwkundige vragen van Martin Touber over het ontwerp.

28 augustus 2002, 13.30 uur - Ik fiets naar het stadsdeelkantoor met twee brieven: één voor de behandelend ambtenaar, waarin ik hem schrijf dat mijn brief aan de wethouder niet bedoeld was als persoonlijke kwetsuur van hem, en één met een A4-tje met daarop heel groot 'Sloopveiligheidsplan' erboven, inclusief leuke info-graphic.

28 augustus 2002, 9.35 uur - De behandelend ambtenaar van het stadsdeel belt me nogmaals op, nu minder vriendelijk. Hij heeft 'net' de brief aan de wethouder op zijn bureau gekregen en is ziedend. Hij dreigt met een rechtszaak als ik niet onmiddelijk die hele brief intrek. Ik sputter wat: 'sinds wanneer dreigen ambtenaren met rechtszaken?', maar helpen doet het niet. Woedend is hij. Ik beloof hem een persoonlijke brief met uitleg.

28 augustus 2002, 9.15 uur - De behandelend ambtenaar van het stadsdeel belt me op om te zeggen dat de Commissie Welstand positief heeft geadviseerd! Yes, dat is goed nieuws. Vervolgens meldt hij datik voor de sloopvergunning nog een 'sloopveiligheidsplan' moet indienen. Wat dat precies inhoudt kan hij niet zeggen en een voorbeeld wil hij niet geven, maar hij doet niets voordat dat plan er is.

26 augustus 2002 - Het stadsdeel blijkt de stukken naar de Commissie Welstand gestuurd te hebben, en die hebben het weer doorgestuurd naar Monumentenzorg, omdat die eerst moeten adviseren. Vandaar de vertraging. Han van der Zanden belooft kort te sluiten met de Commissie, zodat de boel geen vertraging oploopt.

Inmiddels heb ik echter van een ambtenaar van de sectie REO van het stadsdeel gehoord dat er nóg een blokkade is: de subsidieverlening. Ik kan voor dit gemeentemonument op zich subsidie krijgen voor de 'sobere maar doelmatige' renovatie, maar die subsidie wordt alleen gegeven als het werk begint nadát de subsidie daadwerkelijk is toegekend. En de procedure daarvoor moet nog beginnen en is niet mals: ik moet een vijfkolomsbegroting indienen bij het stadsdeel, die stuurt dat door naar Monumentenzorg, waar Martin Touber de subsidiabele kosten bepaalt. Die stuurt het terug naar het stadsdeel. Vervolgens moet ik het stadsdeel een officieel subsidieverzoek voor dat bedrag doen. Stadsdeel stuurt dat naar de centrale stad, waar besloten wordt over dat bedrag. Pas als die accoord zijn, is de subsidie definitief en kunnen we aan de gang. Hoe lang dat kan gaan duren? De ambtenaar van REO: "Mwaah, normaliter duurt dat maanden." Kreun...

23 augustus 2002 - Han van der Zanden meldt dat er nog steeds niets binnen is bij Monumentenzorg en dat we dus de vergadering van afgelopen woensdag gemist hebben. Aarggghh, ik krijg moordneigingen. Het stadsdeel heeft er kennelijk minimaal anderhalve week voor nodig om drie tekeningen van de Karel du Jardinstraat naar de Keizersgracht te sturen. Wat ís dit voor gezeik? Wordt het tijd voor kogelbrieven naar het stadsdeel? Schijnt in te zijn.

Ik hou me in, en vier mijn irritatie bot op een brief aan de wethouder van het stadsdeel, waarin ik hem kond doe van mijn ervaringen met het ambtelijke apparaat van de afdeling Vergunningen en hem op mijn knieën smeek om alsjeblieft te zorgen dat de afwikkeling van de vergunning nu eens zonder onnodige vertraging verloopt. Het lijkt me toch niet alleen maar in mijn belang dat er nu eindelijk wat aan dat Polderhuis gebeurt, na jaren van impasse!

20 augustus 2002 - Martin Touber van Monumentenzorg komt langs om over het subsidieverzoek te spreken, dat ik nogmoet indienen voor de renovatie. Hij kan zijn eigenlijk vak van bouwkundige echter niet verloochenen en gaat direct allerlei kritiek en zorgen uiten over de tekeningen: die isolatielaag is veel te dik! Dat ze dat in Duitsland doen, allà, maar hier is dat niet nodig. Hij vraagt zich af of dit wel goedgekeurd kan worden! Zucht…! Het blijkt geen enkele zin te hebben om er op te wijzen dat Martin Breidenbach niet alleen architect is, maar ook nog eens Sachverständiger für Schall- und Wärmeschutz, en dus echt wel weet wat hij doet. Noch heeft het effect als we uitleggen dat het hier om een duurzame isolatiemethode gaat, van gerecycled materiaal, met wezenlijk andere eigenschappen dan de IsoBouw-platen die oorspronkelijk ingepland waren.

Wat de subsidie betreft is Toubers enigeboodschap eigenlijk dat er een vijfkolomsbegroting moet worden ingediend (dat wist ik al maanden), en dat de begroting die Karolina Filipiuk van het bureau van Martin heeft gemaakt op zich prima is. Misschien wat meer detail hier en daar, maar Touber heeft het veel slechter gezien...

Annemieke en ik houden een wat verdeelde indruk over aan dit bezoek: jammer dat Touber dingen mnoet doen die hij eigenlijk niet wil (nl. subsidieverzoeken beoordelen), en jammer dat hij vervolgens liever over bouwkunde dan over subsidies praat.

Ik email nog even met Han van der Zanden om hem te vragen of de tekeningen nu zijn binnengekomen. Hij mailt terug dat dat nog niet het geval is, maar misschien liggen ze nog beneden... Ik voel nattigheid.

16 augustus 2002 - Naar aanleiding van de opmerking van Gerard Lebbink ga ik toch maar even naar het stadsdeel om na te gaan wat er in het bestemmingsplan staat. Van de betrokken ambtenaar krijg ik een kopie van de tekst. Hoewel het juridisch jargon nog enige ruimte voor interpretatie overlaat, lijkt het er op dat er volgens het bestemmingsplan niet speciaal een beletsel is voor hoogbouw van 17 meter achter het Polderhuis. Jammer voor Arjan & Trisha, die begrijpelijk wat zorgelijk reageerden toen zij het nieuws hoorden over de plannen.

En passant vraag ik hem of hij eh…? Ja, dat heeft-ie gedaan hoor!

15 augustus 2002 - Wijs geworden, fiets ik nog maar even naar het stadsdeelkantoor om de behandelend ambtenaar persoonlijk te vragen of hij die tekeningen wil doorsturen. Ja hoor, dat komt goed, hij zal het direct vanmiddag doen en dan is het ruim op tijd! Hij had trouwens mijn emailtje ook al gehad. Nou, duimen maar.

’s Middags komt Gerard Lebbink langslopen. Gerard is ook ambtenaar bij het stadsdeel, en ik heb in het verleden meermalen met hem contact gehad over het Polderhuis. Hij is altijd zeer betrokken en informatief geweest. Hij wist nog niet dat ik het pandje gekocht had, en moest wel grinniken over deze wending in de geschiedenis. Als ik hem vertel over de plannen van René voor hierachter, fronst hij zijn wenkbrauwen: volgens hem kán dat helemaal niet volgens het bestemmingsplan...

12 augustus 2002 - Net terug van vakantie reageert han van der Zanden van Monumentenzorg direct: hij heeft geen opmerkingen meer bij de ingediende tekeningen! Hopsa, gaan met die banaan. Het wachten is op de tekeningen uit Duitsland, die jammergenoeg pas woensdag per post binnenkomen. Snel naar Rijnja om ze in tienvoud te laten kopiëren (wat echt bliksemsnel gaat), briefje erbij en hup, naar het stadsdeel om de zaak in te leveren. Voor de zekerheid stuur ik de ambtenaar van Vastgoed Vergunningen nog maar een emailtje met de vraag of hij toch alsjeblieft, please, please, please die tekeningen zo snel mogelijk wil doorsturen naar de Commissie Welstand & Monumentenzorg, zodat die er komende woensdag nog over kunnen vergaderen.

Achterkant nieuw augustus 2002Voorkant nieuw augustus 2002

8 augustus 2002 - Heiner Banniza, medewerker van het bureau van Martin Breidenbach, faxt me de gewijzigde tekeningen door. Nu weer met Velux-dakramen, omdat die zeker praktischer zijn dan de oude dakramen én beter isolerend. En aangezien Monumentenzorg geen speciale voorkeur heeft voor oude, maar niet originele dakramen doen we het toch maar zo. Ik stuur de tekeningen direct als pdf-bestand door naar Monumentenzorg ter beoordeling.

30 juli 2002 - Ik gebruik de ochtend om diverse zaken te regelen: iemand om de schoorsteen opnieuw op te bouwen, een hoogwerkerverhuurbedrijf, en offertes voor steigerbouw regelen. Om één uur belt Nanette de Jong van Bureau Monumentenzorg met -voor ons– slecht nieuws. Noch de dakramen op het vlakke, bovenste gedeelte, noch de wijziging in de constructie vanwege de gekozen prefab methode vinden genade in de ogen van de medewerkers van het bureau. De constructie aan de binnenzijde moet zoveel mogelijk lijken op de oude constructie, dus inclusief hanebalken. Dat die hanebalken in het oorspronkelijke plan ook niet op de originele plek zaten, maar hoger (vanwege mijn lengte) kan De Jong niet overtuigen: dat laatste was al een concessie van Monumentenzorg, het helemaal wéglaten van die hanebalken is echt een brug te ver. Balen natuurlijk, want het compliceert de prefab-methode en –vooral– haalt ongelooflijk veel van het ruime karakter van de nieuw te bouwen bovenetage weg. Maar ja, je hebt een monument of je hebt het niet, dus we zullen het er mee moeten doen… Leuk is anders: op allerlei andere fronten zijn we juist uitermate getrouw aan het oude huis. Zo hebben we bijvoorbeeld de eerder ingeplande hoekvorsten laten vervallen, die aan de buitenkant waanzinnig detoneren, maar door Monumentenzorg niét werden afgewezen, weggehaald, en denken we nu na over het terugbrengen van de originele bekleding met populier i.p.v. gipsplaat.

Martin weet echter weer een goede oplossing, dus ook hier komen we wel uit.

Tegen half vijf nemen de heren het werk weer op. Het wordt nu opschieten, want ze moeten toch echt weer terug naar Viersen. Morgen gaat Martin op vakantie naar Oostenrijk. Het komt allemaal net aan klaar om half zeven. Er moeten nog wat pannen teruggelegd, maar voor de rest 'hat alles geklappt'. Op de tandem banen Martin en Alfred zich een weg naar het Amstelstation...

Annemieke en ik blijven voldaan achter: dit zijn het type mensen waar we graag mee samenwerken. Met zorg, aandacht en tijd voor de dingen. Als die week om het nieuwe dak te bouwen net zo leuk wordt, wordt het feest!

30 juli 2002 - Als ik ’s ochtends tegen negenen aan kom fietsen blijken de heren al koffie gezet te hebben en brood gesmeerd. Na het ontbijt gaan Alfred en Martin aan de slag. Eerst doen ze enkele chirurgische ingrepen aan de binnenkant van het dak om de constructie bloot te leggen . Op drie hoeken ontstaan gaten van drie dakpannen groot. Ze vinden oude blaadjes van een scheurkalender uit 1913, met wijze raad over de onverenigbaarheid in het huwelijk van mensen van verschillende stand, mopjes, recepten en tegelwijsheden. En verder een heleboel tinnef. Met hun digitale Canon-camera's maken ze overal foto's van.

De situatie ziet er minder erg uit dan het lijkt: we verwachtten veel rotte balken en ellende, maar dat valt reuze mee. Bovendien blijken de dakgoten te behouden, omdat ze los van de dakconstructie zijn bevestigd. Meevallers dus.

Tot half drie zijn ze vervolgens bezig met ongelooflijk nauwgezet de maten, hoeken en knikken van het dak in kaart te brengen. Op grote vellen papier tekent Alfred ieder detail in. Voor het meten gebruikt hij zowel moderne digitale afstandsmeters als het klassieke paslood en de duimstok. Uren zijn beide heren daarboven bezig, en we moeten ze voor de uitgebreide lunch echt wegrukken. De aanwezigheid van Bettina –de uiteindelijke link tussen polderhuis en Breidenbach– helpt daar wel bij.

21 mei 1913*23 mei 1913

*

24 mei 1913*25 mei 1913

29 juli 2002 – ’s Avonds komen Martin Breidenbach en Alfred Vinken per trein naar Amsterdam, bepakt met allerhande meet- en tekengereedschap om het dak nauwkeurig in kaart te gaan brengen. Maar dat komt morgen. Eerst drinken en eten op het pleintje tegenover, met uitzicht op het bewuste dak. Annemieke heeft voortreffelijk Indonesisch gekookt en er is een breed scala aan biersoorten beschikbaar.

Na het eten kunnen we het natuurlijk niet laten om even boven te kijken. Wat Alfred gelijk opvalt is dat de ruwe houten planken aan de zijkanten van populier gemaakt zijn. Dat is bijzonder, want populier is een goedkope, maar goede houtsoort, die tegenwoordig onterecht weinig meer wordt toegepast. Het is gewoon niet 'in de mode', dus eindigen de meeste populieren in spaanplaat. "Waarom bekleden we het nieuwe dak niet ook met populier?", stelt Alfred voor. Grappig idee, waarvan we de consequenties door akkeren op het pleintje naast het huis. Het gesprek gaat nog lang door, over het huis, over bouwen, over instanties, over Duitsland en Nederland. Tegen enen taaien we af. Hoewel ik er al helemaal op gerekend had dat bouwers als Alfred gewend waren om om zeven uur op de steigers te staan, blijkt hij helemaal niet zo'n vroege vogel te zijn. Alfred en Martin slapen in het polderhuis, Annemieke en ik gaan naar huize Romeijn, jenseits von Amstel.

29 juli 2002 - Jan-Nico stuurde de AutoCad Dateien naar Duitsland en mij de rendering van het polderhuis die Konstantin –zijn Russische hulp– gemaakt had. Geweldig: het polderhuis op een vlot in zee!

28 juli 2002 - In overleg met Martin maak ik de concept-wijzigingen voor het Bureau Monumentenzorg gereed, zodat die er begin deze week nog over kunnen delibereren. Hiernaast staat de achterkant van het dak afgebeeld met oude dakramen. Hopen dat ze dit wel acceptabel vinden.

Ons nieuwe voorstel: hergebruik van oude dakramen, die een stuk kleiner zijn dan de eerder voorgestelde Velux-dakramen.

27 juli 2002 - Topoverleg met René van Wiltenburg, Annemieke Romeijn, Ronnie Elbers, Agnes … en Cindy (de vrouw van René). Agnes is de (Duitse!) architecte die voor Ronnie Elbers werkt, die weer voor René van Wiltenburg werkt. René is de eigenaar van de resterende grond op Rustenburgerstraat 6, en dat is zo langzamerhand een pain in the ass voor hem: al anderhalf jaar staat daar voor tonnen grond niets te doen, en daar betaalt hij maandelijks een substantiële rente over, Alle plannen die René c.s. sinds juni 2001 indienden bij stadsdeel en Monumentenzorg vingen bot.

De situatie is nu anders, omdat ik tegenwoordig nummer acht bezit. Een paar weken geleden kwamen Agnes en Ronnie bij me langs om te praten over het paadje links van het huis (zie foto). Hun plan was om een groot (17 meter) gebouw op te richten pal achter het polderhuis, en de bovenste twee etages te ontsluiten via het linkerpaadje langs mijn huis. Daarvoor zou ik dan wel een 'recht van overpad' moeten geven, en of ik dat wilde...

Ik heb toen gezegd dat ik dat wel wilde onder bepaalde voorwaarden, onder andere de transfer van een stuk van het terrein aan de rechterkant van het huis naar mij. Op die manier zou ik er een stuk tuin bijkrijgen, waardoor ik die tandem tenminste weer fatsoenlijk kwijt zou kunnen, benevens het stadsdeelbankje en drie kippen.

Daarnaast bevestigden ze de eerder gemaakte afspraak dat zij op en over mijn bijkeukentje achter het huis zouden kunnen bouwen, maar dan twee lagen daarvan ter groote van het bijkeukentje voor mij zouden bouwen.

Vandaag was het dus zaken doen geblazen. Maar ook gezellig: leuk om René weer te zien, en zijn vrouw eens te ontmoeten. Agnes had een maquette gemaakt met de bestaande situatie (polderhuis met gat erachter) en twee blokken, een kleine en een grote. Het idee was nu niet meer om pal achter het Polderhuis te bouwen maar op een meter of twee afstand daarvan. Het tussenliggende gedeelte zou over de volle breedte dan van mij worden, en zij zouden het bebouwen.

Op het plaatje hiernaast is ongeveer aangegeven wat de bedoeling is: een reus van een gebouw (groen) achter het Polderhuis, en in ruil voor het deels overbouwen van mijn terrein (1,5 meter bijkeuken) een nieuwe bijbouw van 1,5 x 6 meter achter mijn huis, met twee lagen (oranje).

René wil per se dicht op mijn huis bouwen, omdat hij vanwege de stadsdelijke binnentuingrens aan de achterzijde niet bepaald diep mag bouwen. Om de boel toch economisch te maken moet hij aan de voorkant winnen. Anderzijds is het stedebouwkundig waarschijnlijk wenselijk om een dergelijk groot gebouw –dat volgens het bestemmingsplan is toegestaan- verder van het Polderhuis af te zetten. Ergo: een zaterdagochtend vol met gesprekken over centimeters, meters, erfdienstbaarheden en rechten van overpad.

Voor Annemieke en mij natuurlijk een interessant gesprek: zowel die gekke uitstulping aan de achterzijde, als het gangetje aan de linkerzijde van mijn huis, blijken van vitaal belang voor de realisatie van een woonblok achter het Polderhuis. In ruil voor een recht van overpad links, en 4 vierkante meter superlekke bijkeuken aan de achterzijde, krijgt het Polderhuis er een tuin aan de zonzijde bij van 16 m2 en nieuwbouw aan de achterkant van minstens 18 m2, waarin allerlei functies kunnen worden ondergebracht: berging, hal, badkamer en open keuken. De eerste ideeën staan hiernaast.

Het aardige aan het plan van Agnes is, dat het gedeelte tuin aan de kant van het Polderhuis wordt afgegraven naar polderpeil, dus het oude niveau, waarop ook het Polderhuis zelf is gebouwd. Op die manier worden de uitzonderlijke positie, en de historische wortels van het pandje geaccentueerd. Die scheidslijn klopt bovendien met de oude situatie, waarin de wagens voor nummer zes rechts over het pleintje naar achteren werden gereden. Weliswaar zal dat nu voornamelijk de bolide van Van Wiltenburg of de Lancia shopper van Cindy betreffen, maar dat is een detailverschil.

Het is allemaal nog erg onzeker natuurlijk, maar nu al maak ik me zorgen over de reacties van de buurt. Wat zullen de buren denken van zo'n kolos? Wat zouden Esther, of Trisha & Arjan ervan vinden dat hun zon vrijwel geheel van hun huis of haar terras wordt weggenomen? Moet ik me vanwege hun belang verzetten tegen deze oplossing, waar ik zelf duidelijk voordeel van heb? Lastig. Het is duidelijk dat er hoe dan ook iets moet gebeuren achter het Polderhuis, want de huidige zooi is werkelijk vreselijk. Waren de broertjes Overweg er maar weer... Maar een kolos van 17 meter hoogte? Dat is drie meter hoger dan de rest van de panden op 4 en 10. Kan dat niet wat minder?

Het is moeilijk om in de boeken van een projectontwikkelaar als René te kijken. Wanneer is de exploitatie van dat terrein exploitabel? Een ingewikkeld stuk is het wel...

 

26 juli 2002 - Martin stuurt de eerste tekeningen, plus zijn uitgebreide cv. Die vind je hier als pdf-file (850 Kb).

Eind juli 2002 - Eindelijk de man van de vergunningen gesproken! Alles is goedgekeurd, behalve dan dat er nog aan de bezwaren van de Commissie Welstand en Monumentenzorg tegemoet moet worden gekomen. Fluks met Martin kontakt opgenomen om te kijken of we een wijziging snel voor elkaar kunnen krijgen. Dat is nog wel lastig, omdat we nog iets op die ramen moeten verzinnen. Kleiner, okee, maar waar dan? Bovenin of aan de achterkant? Monumentenzorg heeft ze liever aan de achterzijde, maar daar komt, als de plannen van René van Wiltenburg doorgaan, een heel hoog gebouw pal tegen het polderhuis aan. Dan houd je weinig lichtinval over, en kunnen die ramen natuurlijk beter in het topgedeelte van het dak zitten. Ik overleg met Nanette de Jong van Monumentenzorg, en die geeft aan dat de grootte vooral een zorg van Monumentenzorg is, en de kwaliteit van de ramen een zorg van de Welstand. Velux schijnt niet zo goed te liggen in die contreien: het 'daklandschap' van Amsterdam wordt verpest door al die grof uitgevoerde, maar 'technisch perfekte' dakramen.

Martin komt met het lumineuze idee om oude, en kleinere ramen te gebruiken (onder meer afkomstig van Piet Jonker in Baambrugge), en die zowel in het steile als in het vlakke gedeelte van de achterkant van het dak in te bouwen. Wel wat lastiger kwa isolatie, maar mogelijk zeer acceptabel voor Welstand én Monumentenzorg. We gaan het proberen.

18 juli 2002 - Uiteindelijk belanden we in het werkelijk fenomenale Bauernhof (foto rechts) van Martin Breidenbach zelf. Daar past dat polderhuisje van mij wel tien keer in! Met alle bijgebouwen en de prachtige tuin is het werkelijk een idylle. Martin vertelt later dat het uit de 14e eeuw stamt, en ooit als ruïne gekocht is door zijn vader Hermann Breidenbach, die ook architect was. Niemand zag er wat in, behalve zijn vader, die onderkende dat de structuur van die boederij nog prima was: zo zaten er nog vrijwel intacte eikenbomen uit de 14e eeuw in, waarschijnlijk enkele van de laatste die er toen nog waren. Sinds de jaren tachtig heeft Martin, samen met zijn vrouw/vriendin Cornelia de hof langzamerhand weer gerestaureerd. ZIjn benadering van bouwen komt daarin goed tot uiting: oud en nieuw vloeien naadloos in elkaar over, en waar mogelijk behoudt hij oude materialen, zelfs als ze voor de helft zijn weggerot. Dat is natuurlijk het ware duurzame bouwen: zo min mogelijk weggooien, en zoveel mogelijk hergebruiken!

We hebben een heel genoegelijke avond met elkaar, buiten in de tuin. De kinderen van Cornelia en Martin komen af en toe een stuk meloen halen, maar volgen verder hun eigen programma, wij bomen over van alles en nog wat, maar nauwelijks over het Polderhuis.

Omdat Annemieke de volgende dag vroeg in Amsterdam moet zijn, nemen we de laatste trein naar huis, maar niet nadat Martin zijn meesterwerk heeft laten zien: het Jugendstil Badhuis aan de Burgstraße in Viersen (foto rechts). Hij heeft de complete renovatie van dat badhuis geleid, en in feite kennen Annemieke en Martin elkaar van de feestelijke opening ervan, een paar jaar geleden: toen voerde zij samen met een stel anderen een dansvoorstelling uit in het bad, onder leiding van Bettina Neuhaus, een Duitse avant garde danseres die al jaren in Nederland woont.

Bauernhof Martin Breidenbachs

Jugendstil Badhaus in Viersen

18 juli 2002 - Na het bezoek aan Vinken gaan we naar Bernhard Kroppen, de man die het zinkwerk zal doen en de dakpannen zal leggen. Weer zo'n ouderwetse vakman: de enige machines die hij heeft staan zijn 19e eeuws, en daar is hij trots op: “Technologischer Entwicklung haben wir seit dem neunzehnten Jahrhundert überhaupt nicht mehr gehabt”. Ik denk nog even aan de verbeterde hollandse pan –toch algemeen onderkend als een enorme stap voorwaarts in de dakpanontwikkeling in de 20e eeuw–, maar houd mijn mond, niet in de laatste plaats omdat ik niet of Verbesserte Holländische Ziegel iets betekent in het Duits...

Bernhard is, net als Alfred en Martin, relaxed te noemen. Zeker voor Amsterdamse maatstaven. Rust en kalmte – het zijn zaken die ikzelf op dit moment maar weinig heb. Onwillekeurig moet ik aan Pirsigs Zen and the art of motorcycle maintenance denken. Deze heren hebben allemaal oog voor kwaliteit op een manier, die ik weleens kwijt dreig te raken.

18 juli 2002 - Martin rijdt ons naar de werkplaats van Alfred Vinken. Een mooie grote loods (zie foto hiernaast) staat wijd open, en daar ontmoeten we een deel van de crew van Alfred. Die zien de Heinekens in Amsterdam al helemaal zitten. Alfred wijdt ons in in het type hout dat ze willen gaan gebruiken (larix) en het isolatiemateriaal: een dikke vlasdeken, die met boorzout onbrandbaar is gemaakt. Het plan van Martin en Alfred blijkt simpel maar effectief: maak een constructie van een paar spanten, zonder hanebalken, en geef die stevigheid op de hoeken met metalen hoekijzers. Het dak wordt in twee helften gemaakt in Viersen, en als twee schelpdelen van een mossel op een aanhanger van Vinken naar Nederland getransporteerd. Daar gaan beide helften één voor een het de muren op, en worden vervolgens aan elkaar vastgemaakt.

Vlas is een mooi isolatiemateriaal, omdat het goed isoleert, maar tegelijk als een soort natuurlijke Goretex vocht doorlaat. Om dat goed te laten gebeuren moet de boel van binnen met onbewerkt hout worden afgewerkt. Daarvoor hebben ze mooie platen van een soort vurenhout-multiplex, dat een hele mooie structuur bezit. De naden tussen de platen moeten wel speciaal afgetaped worden, omdat zich daar anders vocht ophoopt.

Overigens kunnen we ook kiezen voor Isofloc als isolatiemateriaal, naar keuze gemaakt uit snippers Bild-zeitung of FAZ. Ik vind de Frankfurter al heel aantrekkelijk, maar Annemieke wil enkel geïsoleerd worden door Die Zeit. Die is jammergenoeg niet leverbaar.

Alfred laat vervolgens in zijn kantoortje de tekeningen zien van het torendak van Schloß Myllendonk. Een waanzinnig ingewikkelde tekening, waarin iedere spant (en dat zijn er nogal wat) apart moest worden berekend. Met de s-bocht van die toren bepaald geen sinecure! Als ze dát lukt, moet ons dakje natuurlijk peanuts zijn.

Na het bezoek aan een de werkplaats overleggen we in het officiële kantoor van Vinken over de verdere stappen. Als het aan hun ligt gaan we in september al aan de gang. Voor ons is de vergunning natuurlijk wezenlijk, dus daar moeten we op wachten. We spreken af dat Alfred en Martin eind juli in Amsterdam komen om het dak heel secuur op te meten. Tien procent van het totaalbudget zal opgaan aan dit type voorbereidingen.

18 juli 2002 - Aan het einde van de middag ontmoet ik Annemieke op station Venlo. Leuk om elkaar hier te treffen! Op naar Viersen met de boemel naar Keulen. Viersen blijkt een wat dommelige stad met dito station. Martin haalt ons op in zijn station-car. Mijn Duits moet weer wat wennen. Sowieso lastig: hoe noem je een 'hanebalk' in het Duits? En is het Gebaüde of Gebäude? Nu wreekt zich mijn strijd als Esperantist op de middelbare school, die speciaal op die arme mijnheer Kroeze was gericht. Vloeki Vloeki Kroeze, maar nu piep ik wel anders. Kinders: allemaal je uitzonderingen leren, hè? Mit, nach, nebst, samst, bei, seit, von, zu, zuwider, entgegen, außer, aus, gegenüber. Maar ging dat nou met Dativ of met Akusativ?

Half juli 2002 - Een mailtje van Martin Breidenbach, met een wel héél enerverende inhoud én bijlage: in overleg met Alfred Vinken en met Bernhard Kroppen, een lokale ambachtelijke zinkwerker uit Viersen doen ze me een voorstel dat qua prijs aanzienlijk (en dan bedoel ik ook: aanzienlijk) lager ligt dan alle eerdere offertes, en bovendien binnen één week alhier te realiseren is. Ze hebben er bovendien allemaal erg veel zin in om een week in Amsterdam te verblijven, en dat zou ergens in het najaar best kunnen. We geloven onze ogen niet: een goed op elkaar ingespeeld consortium, met een lagere prijs, en één in plaats van zes tot acht weken gedonder. Dit wordt feest!

Omdat ik een paar dagen daarna een afspraak voor mijn werk heb in Panningen (of all places), en dat rustieke Limburgse dorp een uur met de trein vanaf Viersen ligt, besluit ik er dan maar gelijk een bezoek aan Duitsland aan vast te koppelen. Annemieke wil natuurlijk mee: die is al lang niet meer bij Martin geweest, en is ook razend benieuwd naar Alfred Vinken c.s.

Begin juli 2002 - Ik bel me suf met de afdeling Vergunningen om de dossier-beherende ambtenaar te spreken te krijgen. Dat lukt steeds niet: men belooft dat hij terug zal bellen, maar dat gebeurt nooit. Ik begrijp dat ze het druk hebben, daar op het stadsdeel, en ik begrijp van Jan-Nico dat ik niet de enige ben die zich suf belt. Ik krijg haast zin om Laurien van den Hoven, onze GroenLinks wethouder voor communicatie, in te schakelen, maar weet me te beheersen. Aan dat soort vriendjespolitiek moeten zij noch ik natuurlijk meedoen.

Ik wil die ambtenaar eigenlijk alleen maar een simpele vraag stellen: gezien het feit dat de bezwaren van de commissie Welstand overkomelijk zijn wilde ik weten of de vervanging van het dak misschien tóch onder groot onderhoud zou kunnen vallen. Dat scheelt weer kostbare tijd! Maar het lukt me niet om door de telefoon-hel van Stadsdeel Oud Zuid heen te komen. Je zou d'r haast LPF van gaan stemmen ;-)

26 juni 2002 - De Commissie Welstand en Monumentenzorg vergadert over onze monumentenaanvraag. Han van der Zanden van het Bureau Monumentenzorg had ons al gewaarschuwd voor het njet van de Commissie over de grootte van de Velux-dakramen. En inderdaad: de commissie stelde:

"Alhoewel de commissie van mening is dat het in identieke vorm herplaatsen van de kap op dit als Gemeentelijk Monument gewaardeerde polderhuisje in principe geen bezwaar ontmoet, is zij van mening dat het dekken van de kap met een Hollandse pan moet geschieden in plaats van de voorgestelde verbeterd Hollandse pan. Tevens bestaat bezwaar tegen de grote afmetingen van de Velux dakvensters."

Nou, als dat alles is... Dan maar geen verbeterde Hollandse pan, in die oude kun je tenslotte ook prima koken. Maar hoe groot is nog niet te groot?

Achterkant nieuw (ontwerp Jan-Nico Knip)

De geplande Velux-dakramen aan de achterkant van het dak. Te groot én te lelijk naar de smaak van de Commissie Welstand en Monumentenzorg.

De Hollandse Pan, niet verbeterd...

Eind juni 2002 - Martin Breidenbach verwoordt in een email zijn globale idee voor een alternatief: in zijn woonplaats Viersen (vlak over de grens bij Venlo) is ook een zeer ambachtelijke Öko-aannemer/meubelmaker/timmerman gevestigd – Alfred Vinken. Die is gespecialiseerd in restauratie van monumenten en heeft Vinken Turmhet al eens eerder geflikt om het dak van een knoertoude toegangspoort helemaal opnieuw na te maken in zijn werkplaats, en die vervolgens met een hijskraan op het onderstel terug te plaatsen. Het idee van Martin is om het nieuwe dak van het Polderhuis óók helemaal in Viersen te maken, en dan integraal naar Amsterdam te transporteren. Oude dak eraf, nieuwe dak erop... Een beetje té simpel, maar dat is wel de essentie.

Martin denkt een oplossing gevonden te hebben die past in de vergunning én -mede door deze prefab methode– goedkoper is. Op zich had Jan-Nico deze oplossing óók overwogen, maar hij was tot de conclusie gekomen dat het voor dit pand irreël zou zijn, omdat er werkelijk niets recht aan is. De kans op fouten bij het vooruit maken achtte hij te groot – en dat kon ik me levendig voorstellen.

Maar nu er dus een combine is van een architect en een aannemer die elkaar heel goed kennen, en die aannemer kennelijk in staat is om met (excusez le mot) oude rotzooi overweg te kunnen, lijkt dit tóch de moeite waard. Annemieke en ik reageren in onze beste Duits heel erg enthousiast en vragen hem dat alternatief verder uit te werken.

Half juni 2002 - Omdat ik toch de indruk krijg dat het nu gekozen ontwerp mogelijk een te dure oplossing, ga ik toch nog een stapje terug. Ik vraag Michiel Eigenhuis, die ik via mijn koorgenoot Menno Tummers ken, om eens na te gaan welke alternatieve oplossingen er mogelijk zijn. Bovendien vraag ik tóch Martin Breidenbach uit Viersen om in enkele uren een schets voor een alternatief uit te werken en daar een grove schatting van de kosten aan toe te voegen.

Begin juni 2002 - De offerte van de derde aannemer komt binnen. Ook weer een puik stuk werk. Ongelooflijk, hoe goed die lui dat allemaal kunnen uitrekenen. Eerlijk gezegd doen ze het een stuk beter, en gedtailleerder dan de man die ooit voor € 400 een 'directiebegroting' voor me had gemaakt. Die kan gevoegelijk in de oud papier bak.

Ook deze offerte is behoorlijk hoog, maar lager dan de duurste en wél gespecificeerd. De beste kandidaat dus, maar ja… de prijs…

Eind mei 2002 - Jan-Nico en ik besluiten na een stevig, maar goed gesprek, dat we de verantwoordelijkheden duidelijker moeten gaan scheiden. Ik ben heel tevreden over zijn ontwerp en de kwaliteit daarvan (en dat wordt ook door iedereen bevestigd die het kan beoordelen), maar als het gaat om mee- en vooruitdenken qua financiën en dergelijke loopt het minder. Jan-Nico zal zich voortaan alleen met het teken- en ontwerpwerk bemoeien, en ik neem de verantwoordelijkheid voor de contacten met stadsdeel en aannemers e.d. geheel in eigen hand.

Dat blijkt een goede beslissing: de enigszins bekoelde relatie met Jan-Nico, waar mijn contact met Martin Breidenbach niet vreemd aan was, ontdooit weer, en Jan-Nico lijkt er ook weer zin in te hebben.

Mei 2002 - Ik probeer na te gaan hoe het met onze bouwvergunning staat. Het is een crime om überhaupt iemand van vergunningen aan de lijn te krijgen. Als ik eenmaal de ambtenaar te pakken heb, die er over gaat, blijkt hij te wachten op orders van hogerhand om het dossier onder zijn hoede te nemen. Ergo: de aanvraag lag al een anderhalve maand op een stapel te wachten... Grrr. Ik maak me boos en stuur de wethouder en het hoofd vergunningen een email. Dat helpt. Binnen een week krijg ik een ontvangsbevestiging, en Jan-Nico merkt in zijn contacten met het stadsdeel opeens ook bereidwilligheid.

Begin mei 2002 - Van twee aannemers krijgen we offertes binnen. Boing, dat is schrikken! De duurste is bijna 1,5 ton (in guldens). Daar had ik nou even net niet op gerekend. Jan-Nico en ik bespreken allerhande bezuinigingsmaatregelen, maar het blijft lapwerk. En zeg nou zelf: die schoorsteen moet toch in die mooie kleine Vechtformaat-baksteentjes? Wel duurder, maar die grote Waalse zijn natuurlijk geen gezicht!

Die avond ontdekt Annemieke dat we de offerte die we voor de duurste versleten, alleen maar duurder leek, omdat we het inclusief BTW bedrag van de één hadden vergeleken met het exclusief bedrag van de ander. Stom, hè? Jammer dat deze goedkopere zo slecht is gespecificeerd…

23 april 2002 – Ik beken Jan-Nico dat ik 'vreemd' ben gegaan met een Duitse architect (Martin Breidenbach) en dat die de optie van reparatie openhield. JN is niet blij: de beste stuurlui staan aan wal. Hij vindt het onverantwoord om reparatie van de dakconstructie nog in overweging te nemen. De constructie van het hele dak is behoorlijk slecht, en hij vindt het onverantwoord dat anderen twijfel zaaien – twijfel die wat hem betreft alleen maar tot langdurige ellende kan leiden. Zijn merkbare irritatie blijkt er ook mee te maken te hebben, dat ik indirect zijn expertise en betrokkenheid in twijfel lijk te trekken – wat niet zo is. Kortom: dit ligt gevoelig.

23 april 2002 – Een derde aannemer komt langs, samen met zijn gezel. Ze zijn vrij snel klaar. "Zo jongen… wat denk je dat dat gaat kosten?", vraagt de calculator aan zijn gezel. Na enig denkwerk komt hij uit op een ton (in guldens dan, hè!). Duur dakje… Bij de thee komen de verhalen over al die opdrachtgevers die eerst bij hen een offerte aanvragen, om vervolgens daarmee naar beun de haas te lopen, die het dan natuurlijk goedkoper kan. "Gaan we niet doen," zegt Jan-Nico, en ik ben het van harte met hem eens.

21 april 2002 - Ira Spaulding, dirigent van mijn kamerkoor, komt langs en roept uitgelaten: "Je hebt een condoom op je dak!". 'Ja,' zeg ik, 'maar daar gaat binnenkort wat aan gebeuren!'. "Nou,", zegt-ie, "d'r mag nog wel wat meer gebeuren", wijzend op de gaten in de muur. "Dat zijn details," repliceer ik. Ira: "Dat zeggen alle home-owners!", en hij kan het weten...

19 april 2002 - ’s Middags heb ik een architect uit Duitsland op bezoek, waarmee ik via Annemieke in aanraking ben gekomen. Hij is gespecialiseerd in onconventionele oplossingen. We hadden hem gevraagd om ons eens te oriënteren op het vervolg –hoe zouden we de rest van de vernieuwing van het Polderhuis kunnen aanpakken– maar hij concentreert zich eerst op het dak. Hoewel hij de nu gekozen oplossing (sloop en nieuwbouw van het dak) op zich goed kan begrijpen, suggereert hij dat renovatie van de bestaande constructie ook goed mogelijk is. Dan heb je echter wel een dijk van een timmerman nodig, iemand met grote ervaring in bijvoorbeeld het bouwen van schepen. Tenslotte is het Polderhuis ooit ook met een timmermansoog gemaakt – de vraag is of er überhaupt ooit blauwdrukken zijn geweest.

Mooi idee natuurlijk, maar wel ingewikkeld. We zijn al een eind op streek met het huidige traject, de vergunningen zijn aan- en aannemers om offertes gevraagd. En wat meer is: hoe zeker kun je ervan zijn dat renovatie van de bestaande constructie net zo duurzaam is als nieuwbouw. Vragen…

Wel een inspirerend contact: ik ga weer met andere ogen naar mijn huisje kijken.

18 april 2002 – Rik Duits stuurt zijn factuur. Oemps… dat krijg je als je geen offerte vraagt. Heb hem toch maar even gebeld om een urenverantwoording, want heeft dat nou bij elkaar inderdaad 34 manuren gekost?

17 april 2002 - De tweede aannemer komt poolshoogte nemen en ik ontdek wat het verschil is tussen een sporen- en een spantenkap. Jan-Nico blijkt in zijn ontwerp een soort hybride van die twee typen daken te hebben ontworpen…

15 april 2002 – Rik Duits doet zijn laatste klus: een dakgoot aan de achterzijde installeren, zodat het water niet via de muur mijn keuken inloopt. Fijn! Bij de koffie blijkt hij net zo'n fervent voorstander van scharrelvlees als ik.

11 april 2002 – De vergunningsaanvraag is gepubliceerd. ("Voor het perceel RUSTENBURGERSTRAAT 8 voor het vernieuwen van de dak constructies en het plaatsen van dak ramen in het gebouw (aanvraagnummer 17-225)". Eenieder heeft nu twee weken om bezwaar te maken. Hopen van niet…

4 april 2002 – Jan-Nico Knip is de held van de dag. Het stadsdeel verlangde nog een Energie Prestatie Norm-berekening à raison van 10.000 gulden. Dat is dus een beetje onzin voor groot onderhoud als dit. Jan-Nico ging spoorslags naar het stadsdeelkantoor en heeft duidelijke taal gesproken jegens de betrokken ambtenaar. Nu is er alleen nog een leuke foto van het pand noodzakelijk voor de vergunningaanvraag...

Polderhuis 19174 april 2002 – René van Wiltenburg, eigenaar van de rest van het stuk grond achter en naast het polderhuis, komt langs om te vertellen dat hij daar zelf wil gaan wonen. Zijn plan is nu om het achtergedeelte volgens de oorspronkelijke, eind 19e eeuwse situatie te herbouwen. Dat zou dan iets worden als de foto hiernaast. René wil er ook weer een hekwerkje neerplanten, maar nu een die bestand is tegen 21ste eeuwse gauwdieven. "In de Verenigde Staten doen ze dat ook al, daar maken ze van hun huizen complete burchten." Ik weet nog zo net niet of dat wel zo wenselijk is. Mijn indruk is dat alleen mensen met teveel bezit dergelijke burchten nodig hebben... Ik ben ook wel een beetje een yup, maar vind de openheid naar de buurt en de straat ook erg belangrijk. We zullen zien...

4 april 2002 – De eerste aannemer is op bezoek geweest om het werk op te nemen. Hoofdschuddend liep hij rond het huis. "Tsjonge, jonge... dat ziet er slecht uit." – "Het dak?" – "Ja, maar de rest ook." Duidelijk een door de wol geverfde calculator, deze Vermeulen. Gelukkig meldt hun website dat hun tarieven me aangenaam zullen verrassen.

Volgens hem kon de operatie weleens 3 maanden gaan duren. Oeps.

28 maart 2002 - Correctie: de tekeningen moeten in 17-voud worden ingeleverd. Jan-Nico mag weer met de tram heen en weer van de Nieuwendijk naar Rijnja Repro naar het Stadsdeelkantoor en weer terug naar huis. En dat allemaal vlak voor zijn vakantie naar Dinant... Niet teveel eten Jan-Nico!

27 maart 2002 - Vandaag zijn de vergunningsaanvragen (bouw-, sloop- en monumentenvergunning) de deur uit t.b.v. een nieuw dak. Wat een papierrommel zeg: alle tekeningen in twaalfvoud. Ik kan er haast een dak van papier maché van maken!

21 maart 2002 – Yes! Rik Duits vond tijd om het zeil weer terug tehangen, en nu op een waarschijnlijk iets duurzamer manier. Dat scheelt weer in het gedrup, de komende tijd...

Verbeterde hollandse pan19 maart 2002 - Jan-Nico komt langs met een monster van de verbeterde holle pan die de firma Koramic heeft opgestuurd (zie het plaatje hiernaast). Nog 500 van die monsters en ik heb een nieuw dak…;-)

18 maart 20002 - ’s Avonds vind ik bij thuiskomst de werkomschrijving en de opnieuw verbeterde tekeningen in mijn bus. Jan-Nico en Konstantin zijn lekker bezig!

15 maart 2002 - Dat vreselijke zeil hangt weer op half zes. De voorjaarsstormen doen de zaak geen goed. Ik probeer het zelf terug te hangen, maar dat is geen sinecure.

1 maart 2002 - Architect Jan Nico Knip komt langs om het tweede kapplan te bespreken. We gaan snel offertes aanvragen, en het plan voorleggen aan Bureau Monumentenzorg. Ondertussen komt Rik Duits langs om het zeil terug te hangen....

27 februari 2002 – Ik bestel een ladder bij Van der Meulen, en ga ondertussen met een geleende ladder alle losse dakpannen van de kap halen, voordat ze uit zichzelf naar beneden komen.

25 februari 2002 - Rik Duits spant een nieuw zeil over de kap heen. Heel fijn, maar net die avond steekt er een storm van windkracht tien op, en dinsdag hangt dat zeil alweer los.

februari 2002 - de oranje zeiltjes raken los door de harde wind. Gecombineerd met het toenemend aantal dakpannen dat loszit en naar beneden zakt, wordt de lekkage op de eerste verdieping en de begane grond steeds groter. Er moeten snel provisorische maatregelen worden getroffen, maar vindt maar eens een aannemer die daar tegenwoordig snel tijd voor heeft.

18 januari 2002 - Ik heb de binnenkant van de zolderruimte weg laten halen, om een goed zicht te krijgen op de situatie. Aiai, dat ziet er rot uit. Het wordt ernstig tijd voor een nieuw dak. Architect Jan-Nico Knip gaat nog een tandje hoger om het kapplan klaar te krijgen.

3 januari 2002 – De koopacte van Rustenburgerstraat 8 passeert bij de notaris. Lees het verslag dat ik daags daarna schreef.

Man achter raam